Wijnterminologie woordenboek
Van terroir tot tannine: de belangrijkste wijnbegrippen uitgelegd. Handig als naslagwerk voor je volgende wijnproeverij of wijnreis.
150 wijnbegrippen in 23 categorieën
A
- AOCclassificatie
Franse kwaliteitsaanduiding die garandeert dat een wijn uit een erkende regio komt en aan strikte productieregels voldoet.
- Afdronkproeven
De nasmaak die een wijn achterlaat na het doorslikken, gemeten in duur en kwaliteit.
- Albariñodruivenras
Fris wit druivenras uit Galicië, bekend van Rías Baixas, met citrus, witte perzik en een zoutig-mineraal karakter.
- Alentejoregio
Uitgestrekte zuidelijke wijnregio van Portugal, bekend om volle rode wijnen van inheemse druivenrassen in een warm klimaat.
- Alluviale bodemterroir
Bodem gevormd door rivierafzettingen van zand, grind en klei, zoals de befaamde grindgronden in de Médoc bij Bordeaux.
- Amfoorvinificatie
Aardewerken kruikvormig vat voor fermentatie en opslag van wijn, dat de wijn laat ademen zonder houtsmaken toe te voegen.
- Appellationclassificatie
Officieel afgebakend herkomstgebied voor wijn, met eigen regels voor druivenrassen, teelt en wijnmaking.
- Aromaproeven
De geurcomponenten van een wijn, onderverdeeld in primaire (druif), secundaire (fermentatie) en tertiaire (rijping) aroma's.
- Assemblagewijnbereiding
Het zorgvuldig samenstellen van een wijn door het mengen van verschillende druivenrassen, percelen of wijnjaren tot één evenwichtig geheel.
- Ausleseclassificatie
Duits kwaliteitsniveau voor zorgvuldig geselecteerde, zeer rijpe druiven met intense zoetheid en fruitigheid.
B
- Balansproeven
De harmonie tussen fruit, zuurgraad, tannine, alcohol en zoetheid in een wijn.
- Barbarescoregio
Elegante DOCG-wijn uit Piëmonte, gemaakt van Nebbiolo. Bekend als de 'koningin' tegenover de 'koning' Barolo, met iets meer toegankelijkheid en finesse.
- Barberadruivenras
Rood druivenras uit Piëmonte met frisse zuurgraad, diepe kleur en lage tannines, bekend van Barbera d'Asti en Barbera d'Alba.
- Baroloregio
De 'koning van de Italiaanse wijnen', een DOCG-wijn uit Piëmonte gemaakt van Nebbiolo, met krachtige tannines en een groot verouderingspotentieel.
- Barossa Valleyregio
Australiës bekendste wijnregio bij Adelaide, beroemd om krachtige Shiraz van eeuwenoude wijnstokken.
- Barriquevinificatie
Klein eiken vat van 225 liter, afkomstig uit Bordeaux, dat wijn aroma's van vanille, toast en specerijen meegeeft tijdens rijping.
- Beton-eivinificatie
Eivormige betontank die zorgt voor natuurlijke wijncirculatie, lichte micro-oxygenatie en een mineralige textuur zonder houtaroma's.
- Biodynamischviticulture
Holistische wijnbouwmethode die de wijngaard als zelfvoorzienend organisme behandelt, gebaseerd op de filosofie van Rudolf Steiner.
- Biologischviticulture
Wijnbouwmethode zonder synthetische pesticiden of kunstmest, vaak gecertificeerd door officiële instanties.
- Blind proevenoverig
Het beoordelen van een wijn zonder kennis van het etiket, de regio of de producent.
- Bodyproeven
Het gewicht en de mondvulling van een wijn, bepaald door alcohol, glycerol en extract, variërend van light- tot full-bodied.
- Bordeauxregio
Beroemde Franse wijnregio bekend om rode blends van Cabernet Sauvignon en Merlot, met een complex classificatiesysteem van châteaux.
- Bouquetproeven
De complexe geuren in een wijn die ontstaan door rijping op vat of fles, zoals leer, truffel en gedroogd fruit.
- Bourgogneregio
Franse topwijnregio, thuisbasis van Pinot Noir en Chardonnay, bekend om haar gedetailleerde terroir-indeling met Grand Cru en Premier Cru klimaten.
- Brutoverig
De meest gangbare zoetheidsaanduiding voor mousserende wijn, met minder dan 12 gram restsuiker per liter.
- Bâtonnagewijnbereiding
Het regelmatig roeren van wijn op de fijne lies, voor meer romigheid, textuur en complexiteit.
C
- Cabernet Sauvignondruivenras
Krachtig rood druivenras uit Bordeaux met intense tannines, zwart fruit en een uitzonderlijk verouderingspotentieel.
- Calcaireterroir
Kalksteen, een bodemtype dat zorgt voor mineraliteit en verfijning in wijn, kenmerkend voor Bourgogne en Champagne.
- Caraferenoverig
Het overgieten van wijn in een karaf om hem te laten luchten of bezinksel te verwijderen.
- Carbonische maceratiewijnbereiding
Fermentatiemethode waarbij hele druiven in een koolzurigomgeving van binnenuit gisten, met fruitige en zachte wijnen als resultaat.
- Chablisregio
Noordelijke Bourgogneregio beroemd om droge, minerale Chardonnay met krijtachtige frisheid, gerijpt op unieke Kimmeridgian-bodems.
- Champagneregio
Franse wijnregio in het noordoosten, exclusief producent van Champagne, mousserende wijn gemaakt via de méthode traditionnelle van Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier.
- Chaptalisationwijnbereiding
Het toevoegen van suiker aan druivenmost om het alcoholgehalte te verhogen, toegepast in koelere wijnregio's.
- Chardonnaydruivenras
Wereldwijd populair wit druivenras, veelzijdig van stijl en thuishorend in de Bourgogne, Chablis en Champagne.
- Chenin Blancdruivenras
Veelzijdig wit druivenras uit de Loire, met hoge zuurgraad en groot verouderingspotentieel, ook populair in Zuid-Afrika.
- Chiantiregio
Bekende Toscaanse wijnregio in Italië, gebaseerd op Sangiovese, met frisse zuurgraad en kersenaroma's. Chianti Classico is het prestigieuze kerngebied.
- Climatterroir
Een historisch afgebakend wijngaardperceel in de Bourgogne met een erkende naam en uniek karakter.
- Closterroir
Een ommuurd wijngaardperceel, traditioneel afgebakend door een stenen muur, vooral bekend uit de Bourgogne.
- Complexiteitproeven
De aanwezigheid van meerdere lagen van geur, smaak en textuur die een wijn diepgang en karakter geven.
- Crianzaclassificatie
Instapniveau van de Spaanse rijpingsclassificatie, met minimaal twee jaar rijping waarvan een deel op eikenhout.
- Cru Classéclassificatie
Officiële classificatie van de beste wijngaarden of châteaux in Bordeaux, ingedeeld in klassen op basis van kwaliteit en reputatie.
- Cuvéewijnbereiding
Een blend van meerdere wijnen, druiven of jaargangen die samen één wijn vormen, met name bekend uit de champagnewereld.
- Cépageproeven
Frans woord voor druivenras, dat aangeeft welk ras of welke rassen zijn gebruikt bij de productie van een wijn.
- Côteterroir
Frans voor helling, verwijzend naar wijngaarden op hellingen met optimale zonexpositie en waterafvoer.
D
- DOCclassificatie
Italiaanse kwaliteitsaanduiding voor wijnen uit erkende herkomstgebieden die voldoen aan strikte productieregels.
- DOCGclassificatie
De hoogste Italiaanse wijnclassificatie, waarbij de kwaliteit en herkomst officieel gegarandeerd en gecontroleerd worden.
- Decanteerkarafoverig
Glazen recipiënt om wijn in over te schenken, bedoeld om bezinksel te verwijderen en de wijn te laten beluchten.
- Decanterenproeven
Het overschenken van wijn naar een karaf om bezinksel te verwijderen en de wijn te laten luchten.
- Demi-secoverig
Aanduiding voor een halfzoete mousserende wijn met 32 tot 50 gram restsuiker per liter.
- Dolcettodruivenras
Rood druivenras uit Piëmonte met zachte tannines, een licht bittere afdronk en dieppaarse kleur, ideaal voor jong drinken.
- Dosagewijnbereiding
Het toevoegen van een suiker-wijnmengsel na het dégorgement, dat de zoetheid van een mousserende wijn bepaalt.
- Douroregio
Portugese topwijnregio langs de Dourivier, bakermat van portwijn en ook bron van uitstekende droge tafelwijnen.
- Débourbagewijnbereiding
Het bezinken en verwijderen van vaste druifresten uit het sap vóór de fermentatie, voor een zuiverder eindresultaat.
- Dégorgementwijnbereiding
Het verwijderen van het gistbezinksel uit de hals van de fles tijdens de productie van mousserende wijn.
E
- Eikenhoutvinificatie
Het meest gebruikte houttype voor wijnrijping, dat aroma's van vanille, specerijen en cederhout overdraagt en de structuur van de wijn beïnvloedt.
- Elzasregio
Droge, zonnige Franse wijnregio in het noordoosten, bekend om aromatische witte wijnen van Riesling, Gewürztraminer en Pinot Gris, gelabeld op druivenras.
- Extra Brutoverig
Een zeer droge mousserende wijn met maximaal 6 gram restsuiker per liter, droger dan de standaard brut.
F
- Fermentatiewijnbereiding
Het wijnmaakproces waarbij gisten druivensuikers omzetten in alcohol en kooldioxide, de basis van elk glas wijn.
- Finishproeven
De nasmaak die een wijn achterlaat na het doorslikken, een belangrijke indicator van kwaliteit en complexiteit.
- Florwijnbereiding
Een beschermende laag gistcellen op het oppervlak van fino-sherry, die zorgt voor het frisse, nootachtige karakter van de wijn.
- Foudrevinificatie
Groot houten wijnvat dat zachte micro-oxygenatie bevordert zonder uitgesproken houtaroma's, klassiek gebruikt in de Rhône, Elzas en Piëmonte.
G
- Gamaydruivenras
Licht rood druivenras uit de Beaujolais-regio, bekend om zijn fruitzachte stijl met weinig tannines en veel frisheid.
- Garnachadruivenras
Spaanse naam voor Grenache, een rijke rode druif met tonen van rijpe kersen en kruiden, thuis in Rioja en Priorat.
- Gaumproeven
De volledige smaakbeleving in de mond bij het proeven van een wijn, inclusief textuur en structuur.
- Gewürztraminerdruivenras
Uitgesproken aromatisch wit druivenras met tonen van lychee, rozen en specerijden, klassiek uit de Elzas.
- Gran Reservaclassificatie
Hoogste Spaanse rijpingsclassificatie, voor uitzonderlijke jaargangen met minimaal vijf jaar rijping op hout en fles.
- Grand Cruclassificatie
Aanduiding voor de allerbeste wijngaarden of wijnen binnen een classificatiesysteem, met name in Bourgogne, Elzas en Champagne.
- Grenachedruivenras
Warmteminnend druivenras met rijp rood fruit en veel alcohol, de basis van Châteauneuf-du-Pape en Priorat.
- Grüner Veltlinerdruivenras
Het kenmerkende witte druivenras van Oostenrijk, met een herkenbare peperkruidtoon en frisse zuurgraad, klassiek uit de Wachau.
H
- Horizontale proeverijoverig
Een proeverij waarbij wijnen van hetzelfde jaar maar van verschillende producenten of regio's worden vergeleken.
I
- IGPclassificatie
Europese geografische aanduiding voor wijnen met een erkende herkomst, maar met soepelere productieregels dan AOC of AOP.
- Inoxvinificatie
Roestvrijstalen tank die neutraal is qua smaak en geur, ideaal voor het bewaren van frisse fruitaroma's in aromatische witte wijnen.
J
- Jeroboamoverig
Grote wijnfles van 3 of 4,5 liter, afhankelijk van de wijnsoort, vernoemd naar een bijbelse koning.
K
- Kabinettclassificatie
Laagste Prädikat-categorie in de Duitse wijnclassificatie, met lichte en elegante wijnen van rijpe druiven met een bescheiden suikergehalte.
- Kelderbezoekoverig
Een bezoek aan de wijnkelder of het wijndomein van een producent, vaak gecombineerd met een proeverij.
- Koude stabilisatievinificatie
Techniek waarbij wijn sterk wordt gekoeld zodat wijnsteenkristallen uitvallen vóór het bottelen en niet in de fles verschijnen.
L
- Lengteproeven
De duur van de smaaksensaties in de mond nadat de wijn is doorgeslikt, als maatstaf voor kwaliteit.
- Lieswijnbereiding
Dode gistcellen die na fermentatie achterblijven in de wijn en bij rijping zorgen voor extra body, romigheid en complexiteit.
- Lieu-ditterroir
Een traditionele lokale plaatsnaam voor een specifiek wijngaardperceel, gebruikt op het etiket als herkomstaanduiding.
- Loireregio
Uitgestrekte Franse wijnregio langs de gelijknamige rivier, bekend om diverse stijlen met Chenin Blanc, Sauvignon Blanc en Cabernet Franc.
- Lutte raisonnéeviticulture
Franse term voor weloverwogen gewasbescherming, een middenweg tussen conventionele en biologische wijnbouw.
M
- Maceratiewijnbereiding
Het contact tussen druivensap en vaste druifdelen zoals schillen en pitten, waardoor kleur, tannines en aroma's in de wijn worden opgenomen.
- Magnumoverig
Wijnfles van 1,5 liter, gelijk aan twee standaardflesjes, ideaal voor langzame en gelijkmatige rijping.
- Malbecdruivenras
Fransen van oorsprong, maar groot geworden in Argentinië. Malbec heeft een diepe kleur, zachte tannines en aroma's van zwart fruit en violet.
- Malolactische gistingwijnbereiding
Tweede gistingsproces waarbij scherp appelzuur wordt omgezet in zachter melkzuur, wat de wijn ronder en romiger maakt.
- Merlotdruivenras
Zacht en vol rood druivenras uit Bordeaux, bekend om rijpe prumien- en kersaroma's en fluweelachtige tannines.
- Micro-oxygenatievinificatie
Techniek waarbij kleine hoeveelheden zuurstof worden toegevoegd aan wijn in een tank om rijping te simuleren en tannines te verzachten.
- Microklimaatterroir
Het specifieke klimaat van een kleine, afgebakende plek zoals een wijngaard, dat sterk kan afwijken van het regionale klimaat.
- Millésimeoverig
Frans woord voor oogstjaar, het jaar waarin de druiven zijn geoogst en de wijn is gemaakt.
- Mineraalheidproeven
Een steenachtig, krijtachtig of metallisch karakter in een wijn, vaak gelinkt aan bodem en terroir.
- Moezelregio
Duits wijngebied langs de Moezelrivier, beroemd om fijne Riesling-wijnen met hoge zuren en uitgesproken mineraliteit.
- Mourvèdredruivenras
Krachtige donkere druif uit Zuid-Frankrijk en Spanje, met rijp zwart fruit, vlezige aroma's en ferme tannines.
- Mousseproeven
Het bellenspel en de schuimkraag van een mousserende wijn, waarbij fijne aanhoudende belletjes een teken van kwaliteit zijn.
- Muscatdruivenras
Aromatische druivenfamilie met een uitgesproken geur van bloemen en rozijnen, bekend van Moscato d'Asti, Muscat d'Alsace en dessertwijnen.
- Méthode traditionnellewijnbereiding
De traditionele productiewijze voor mousserende wijn waarbij de tweede gisting en bubbels in de fles zelf ontstaan.
N
- Napa Valleyregio
Iconische Californische wijnregio, wereldberoemd om zijn krachtige en geconcentreerde Cabernet Sauvignon.
- Natureoverig
De droogste categorie mousserende wijn, zonder toegevoegde suiker bij de dosage en maximaal 3 gram restsuiker per liter.
- Nebbiolodruivenras
Krachtig Italiaans druivenras uit Piëmonte, de basis van Barolo en Barbaresco, met hoge tannines en aroma's van rozen en teer.
- Neusproeven
Alle geuren die je waarneemt bij het ruiken aan een glas wijn, voor het proeven.
O
- Oenologieviticulture
De wetenschap van wijn en wijnmaking, van fermentatie en rijping tot sensorische analyse en kwaliteitscontrole.
- Onderstamviticulture
Worteldeel van een wijnstok waarop een ander druivenras wordt geënt, vooral voor bescherming tegen phylloxera.
- Oxidatievinificatie
Het chemische proces waarbij wijn in contact komt met zuurstof, wat de kleur, geur en smaak beïnvloedt.
- Oxidatiefproeven
Een wijnstijl waarbij bewust zuurstofcontact tijdens de rijping zorgt voor aroma's van noten, gedroogd fruit en honing.
P
- Pergolaviticulture
Traditioneel leiboomsysteem waarbij wijnstokken horizontaal worden geleid, populair in Noord-Italië en warme klimaten.
- Perlageoverig
De belletjes in een mousserende wijn, waarbij fijne en aanhoudende perlage als teken van kwaliteit geldt.
- Phylloxeraviticulture
Een verwoestend insect dat in de 19e eeuw bijna alle Europese wijngaarden vernietigde en leidde tot het gebruik van resistente onderstammen.
- Pigeagewijnbereiding
Het indrukken van de drijvende schillenmassa in gistend druivensap voor zachte extractie van kleur en aroma's.
- Pinot Grigiodruivenras
Witte mutatie van Pinot Noir, licht en fris in de Italiaanse stijl, rijker en kruidiger als Pinot Gris uit de Elzas.
- Pinot Noirdruivenras
Elegant rood druivenras uit de Bourgogne, bekend om rode fruitaroma's, zachte tannines en groot verouderingspotentieel.
- Piëmonteregio
Italiaanse topwijnregio in het noordwesten, thuisbasis van Nebbiolo en de iconische DOCG-wijnen Barolo en Barbaresco, ook wel het Bourgogne van Italië.
- Premier Cruclassificatie
Classificatieniveau voor uitstekende wijngaarden of wijnen, net onder Grand Cru, met name gebruikt in Bourgogne en Bordeaux.
- Prestige Cuvéewijnbereiding
De topwijn van een champagnehuis, gemaakt van de allerbeste druiven en percelen, met lange rijping op de lies.
- Prioratregio
Kleine Catalaanse topwijnregio met DOCa-status, bekend om krachtige rode wijnen van llicorella-leisteenbodem.
- Provenceregio
Zonnige Franse regio aan de Middellandse Zee, wereldberoemd om haar elegante, bleke rosé wijnen van Grenache, Cinsault en Mourvèdre.
R
- Reductievinificatie
Een wijnfout of wijnstijl waarbij te weinig zuurstofcontact leidt tot onaangename zwavelgeuren, vaak herstelbaar door decanteren.
- Reductiefproeven
Een wijnstijl waarbij minimaal zuurstofcontact de wijn fris en fruitig houdt, soms met kruitachtige of rokerige tonen als bijeffect.
- Remontagewijnbereiding
Het oppompen van gistend sap over de drijvende schillenmassa voor betere extractie van kleur en tannines.
- Reservaclassificatie
Spaanse wijnclassificatie voor wijnen met een verplichte minimumrijping op eikenhout en fles, een niveau onder Gran Reserva.
- Rheingauregio
Compacte Duitse wijnregio langs de Rijn, bekend om elegante en rijpingswaardige Riesling-wijnen.
- Rhôneregio
Franse wijnregio verdeeld in een noordelijk deel met Syrah en een zuidelijk deel met Grenache, thuisbasis van appellaties als Hermitage en Châteauneuf-du-Pape.
- Ribera del Dueroregio
Prestigieuze Spaanse wijnregio op het Castiliaanse hoogplateau, bekend om krachtige Tempranillo-wijnen.
- Riddlingwijnbereiding
Het geleidelijk draaien en kantelen van mousserende wijnflessen zodat gistbezinksel naar de hals zakt.
- Rieslingdruivenras
Veelzijdig Duits wit druivenras met hoge zuurgraad, van kurkdroog tot zoetig, thuis in de Moezel en Elzas.
- Riojaregio
Spanje's bekendste wijnregio, bekend om Tempranillo-wijnen met rijpingscategorieën zoals Crianza, Reserva en Gran Reserva.
- Robeproeven
De kleur, intensiteit en helderheid van een wijn in het glas, beoordeeld als eerste stap bij het proeven.
S
- Sangiovesedruivenras
Het meest geteelde druivenras van Italië, de basis van Chianti en Brunello, met kersen, kruiden en een frisse zuurgraad.
- Sauvignon Blancdruivenras
Fris en aromatisch wit druivenras, bekend om citrus en kruiden, thuis in de Loire en Marlborough.
- Schisteterroir
Leisteen of schalie, een bodemtype dat warmte opslaat en bijdraagt aan rijping en mineraliteit, bekend uit de Moezel en Priorat.
- Smaakprofielproeven
Het totaalplaatje van alle smaak- en aroma-eigenschappen van een wijn, inclusief fruit, zuurgraad, tannines en afdronk.
- Solerawijnbereiding
Rijpingssysteem waarbij wijn van verschillende jaargangen wordt gemengd via meerdere lagen vaten, klassiek voor sherry uit Jerez.
- Sommelierviticulture
Een professioneel opgeleide wijnspecialist in de horeca die gasten begeleidt bij wijnselectie en wijnspijscombinaties.
- Spätleseclassificatie
Duits kwaliteitsniveau voor wijnen van laat geoogste druiven met hogere suikerrijpheid, een trap boven Kabinett.
- Stellenboschregio
De belangrijkste wijnregio van Zuid-Afrika, bekend om krachtige rode wijnen van Cabernet Sauvignon en Merlot, gelegen nabij Kaapstad.
- Syrahdruivenras
Krachtig rood druivenras uit de Rhône-vallei, bekend om zwart fruit, peper en stevige tannines, ook bekend als Shiraz.
T
- Tannineproeven
Polyfenolen uit druivenschillen en eikenhout die zorgen voor het samentrekkende mondgevoel en de structuur van rode wijn.
- Tempranillodruivenras
Het belangrijkste rode druivenras van Spanje, bekend om zijn kersenaroma's, gematigde tannines en rijping in Rioja en Ribera del Duero.
- Terroirterroir
De unieke combinatie van bodem, klimaat en topografie die een wijn zijn specifieke karakter geeft.
- Toscaneregio
Italië's beroemdste wijnregio, thuisbasis van Sangiovese en appellaties als Chianti, Brunello di Montalcino en de legendarische Super Tuscans.
V
- VDPclassificatie
Elite-associatie van topwijnproducenten in Duitsland met een eigen classificatiesysteem voor de beste wijngaarden en wijnen.
- Vendangeviticulture
Het Franse woord voor de druivenoogst, de periode waarin druiven worden geplukt en verwerkt tot wijn.
- Venetoregio
Italië's meest productieve wijnregio in het noordoosten, bekend om Soave, Valpolicella, Pinot Grigio en de krachtige Amarone della Valpolicella.
- Verdejodruivenras
Aromatisch wit druivenras uit Rueda in Spanje, met tonen van witte perzik, kruiden en een frisse, licht bittere afdronk.
- Verticale proeverijoverig
Een proeverij waarbij meerdere jaargangen van dezelfde wijn naast elkaar worden geproefd.
- Vigneronviticulture
Een wijnboer die zelf zowel de druiven verbouwt als de wijn maakt, en daarmee de volledige keten van wijnstok tot fles beheert.
- Viognierdruivenras
Aromatisch wit druivenras uit de Rhône, bekend om tonen van perzik, abrikoos en bloesem, met een rijke en volle stijl.
- Vulkanische bodemterroir
Bodem ontstaan uit vulkanische activiteit, rijk aan mineralen en verantwoordelijk voor een kenmerkende mineraliteit in de wijn.
W
- Wachauregio
Schilderachtige Oostenrijkse wijnregio langs de Donau, beroemd om elegante Grüner Veltliner en Riesling van steile granieten hellingen.
- Wijnproeverijoverig
Georganiseerde bijeenkomst waarbij wijnen systematisch worden beoordeeld op kleur, geur en smaak.
Z
- Zuurgraadproeven
De hoeveelheid natuurlijke zuren in een wijn, die frisheid en levendigheid bepalen.
É
- Élevagewijnbereiding
De rijpings- en opvoedingsfase van wijn na fermentatie, waarbij de wijnmaker bewuste keuzes maakt over vaten, duur en behandeling voor botteling.