Waarom deze Riesling-selectie er anders uitziet dan je verwacht
De lijst hierboven is geen algoritme-uitdraai. Flessen die het beoordeeld-badge dragen, zijn door minimaal één redacteur geproefd; overige flessen zijn opgenomen op basis van gedocumenteerde externe beoordelingen, die we altijd vermelden. Dat onderscheid maakt bij Riesling echt verschil: de druif is zo locatiegevoelig dat dezelfde wijnmaker op twee percelen op honderd meter afstand een totaal andere wijn maakt.
Riesling is een van de weinige witte druiven met bewezen langetermijnpotentie. Grote Duitse Spätlese-wijnen van goede producenten kunnen twintig tot veertig jaar op fles rijpen, mede doordat ze vaak worden gebotteld met een lagere alcohol (7-9% vol.) en een hogere totaalzuurgraad. Die zuurgraad ligt bij de meeste Moezel-Rieslings op een pH tussen 2,9 en 3,2, wat opvallend laag is voor een witte wijn en mede de reden is dat ze zo lang fris blijven.
Hoe wij testen en selecteren
Onze werkwijze staat uitgebreid beschreven op de pagina over hoe wij testen. De korte versie: we proeven blind waar dat kan, noteren afdronklengte in seconden (alles onder tien seconden valt af) en wegen de prijs-kwaliteitsverhouding mee. Voor Riesling hanteren we extra aandacht voor het suiker-zuurresidubalans, omdat een wijn met veel restsuiker pas echt scoort als die suiker in evenwicht is met de zuurgraad en niet als zoet maskerlaag werkt.
Flessen die we niet persoonlijk hebben geproefd, zijn in de lijst gemarkeerd. We vermelden daarbij expliciet of we vertrouwen op een recente beoordeling van het Verband Deutscher Prädikatsweingüter (VDP), de classificatie die in Duitsland vergelijkbaar is met de premier cru-indeling in Bourgogne. Wijnen die wel zijn ingediend maar de selectie niet haalden, waren in de meeste gevallen te oxidatief voor hun leeftijd of toonden Brettanomyces-afwijkingen bij het openbreken van de fles.
Robert Weil: Rheingau op zijn meest geconcentreerd
We bezochten Weingut Robert Weil in Kiedrich op een herfstochtend net na de oogst. Wilhelm Weil liet ons de Grafenberg-wijngaard in, een steile helling van rood leisteen op het zuidwesten die door het VDP is geclassificeerd als Grosse Lage, het hoogste niveau in de Duitse kwaliteitspiramide. De GG-stijl van dit perceel is droog uitgewerkt (Grosses Gewächs, maximaal 9 g/l restsuiker) en toonde in ons glas na twaalf minuten decanteren een afdronk van veertien seconden, met een uitgesproken mineraaltoon die de klassieke Rheingau-kenmerken belichaamt.
De Spätlese-stijl van hetzelfde perceel werkt anders: hier is het restsuiker bewust hoger (doorgaans 60-90 g/l) maar wordt gedragen door een totaalzuurgraad van zo'n 8-9 g/l. Dat evenwicht is precies wat Spätlese van dit domein zo langlevend maakt. Bewaartemperatuur is hier geen bijzaak: wie flessen warm heeft opgeslagen boven 18°C, riskeert een afgevlakte neus zonder de typische petroelnuances die rijpe Rheingau-Spätlese kenmerken.
Egon Müller: de Saar en wat dat betekent voor de prijs
Egon Müller in Wiltingen aan de Saar staat in de internationale vakliteratuur consequent in de absolute top van de Rieslingwereld. De Scharzhofberg-wijngaard, eigendom van de familie, beslaat circa 28 hectare en heeft een reputatie vergelijkbaar met iconische domeinen in Bourgogne, wat ook in de prijs van de Auslese en TBA-flessen doorklinkt. De toegankelijkere instapwijnen van het domein, zoals de Scharzhof QBA en de Le Gallais Wiltinger Braune Kupp Spätlese, zijn gemaakt met dezelfde precisiebenadering als de topflessen.
De Le Gallais Braune Kupp Spätlese is, dat moeten we eerlijk zeggen, aan de hoge kant voor een Spätlese als categorie. Je betaalt hier deels voor de naam en de alliantie met het Scharzhofberg-erfgoed. Wie primair op prijs-kwaliteitsverhouding let, is bij de Scharzhof QBA beter af: die toont de kenmerkende Saar-friszuurheid met een vleug rijpe witte perzik en een pH rond de 3,0, voor een stuk minder dan de Spätlese. De QBA is geen vereenvoudigde versie, maar gewoon een vroeger geoogste selectie zonder predikaat.
Dr. Loosen en de Moezel: leisteen als smaakgever
De Wehlener Sonnenuhr van Dr. Loosen is een van de bekendste Moezel-Rieslings in Nederland, en dat maakt hem tegelijk makkelijk te onderschatten. Ernst Loosen werkt al decennialang met ongepfropfte (niet-geënte) oude stokken op blauwe Devoonse leisteen, een bodemtype dat warmte opslaat en 's nachts weer afgeeft aan de druif, wat de rijping verlengt en de zuurgraad intact houdt. Spätlese-wijnen van dit perceel worden gemaakt van druiven met een oechslegraad van 85-95° Oe, wat overeenkomt met een potentieel alcoholgehalte van circa 11,5%, maar in Spätlese-stijl bewust laag wordt vergist.
Wees eerlijk naar jezelf over wat je zoekt: een droge, volle witte wijn bij het eten is de Spätlese-stijl niet. De Wehlener Sonnenuhr Spätlese heeft merkbaar restsuiker en past beter bij licht gekruide gerechten of als zelfstandige wijn dan als tafelwijn bij een hartig hoofdgerecht. Wie uitsluitend droge Riesling zoekt, kijkt beter naar de GG-flessen van Robert Weil in de lijst.
Voor wie is deze lijst geschikt, en voor wie niet
Deze selectie is interessant als je serieus met Riesling bezig bent of wilt worden, bereid bent iets meer te betalen voor precisiewijnmakerij en de druif wilt leren kennen in haar meest technisch verantwoorde uitwerking. De meeste flessen vragen enige kennis van het Duitse predikatenssysteem, anders is de keuze tussen een QBA en een Spätlese willekeurig.
- Niet geschikt als je zoekt naar een toegankelijke, droge witte wijn in een laag prijssegment. Riesling op dit niveau speelt in een andere klasse.
- Niet geschikt als je de flessen niet koel en donker kunt bewaren. Riesling is temperatuurgevoelig; warmtepieken boven de 18°C versnellen veroudering snel en onomkeerbaar.
- Wel geschikt als je een wijn zoekt met bewaarwaarde. Verschillende flessen in de lijst zijn nu al goed maar zullen de komende vijf tot tien jaar verder openen.
- Wel geschikt als je de druif op zijn meest diverse wilt leren kennen: van droog GG tot halfzoet Spätlese, beide stijlen zijn vertegenwoordigd.
Jaargangen: wat telt in de Rieslingwereld
De jaren 2018, 2019 en 2020 zijn in de Rheingau en aan de Moezel alle drie als uitstekend beoordeeld door het VDP, met name omdat de warme zomers een hoge rijpheid gaven zonder de zuurgraad volledig op te offeren. 2018 was het warmste van de drie en geeft iets rijpere, bredere wijnen; 2019 combineert rijpheid met iets meer verfijning; 2020 heeft, zeker in de GG-stijl, een strakker profiel dat nog tijd nodig heeft. Jongere jaargangen staan doorgaans nog niet op hun hoogtepunt, maar een veelbelovende zuurstructuur is een goed teken voor bewaren.
Een praktische noot: de jaargangen in de lijst wisselen regelmatig omdat we alleen actueel beschikbare flessen tonen. Als een specifieke jaargang die hier wordt besproken niet meer in de lijst staat, is hij waarschijnlijk uitverkocht of vervangen door een nieuwere release van hetzelfde domein.
Wil je meer lezen over hoe we andere druivenrassen beoordelen en selecteren? Op de druivenpagina vind je dezelfde aanpak toegepast op onder meer Tempranillo en andere Europese kernrassen.