Wijnreis Piëmonte

Piemonte: kerngebied voor Nebbiolo

Piemonte behoort tot de meest gerespecteerde wijnregio's van Italië. In tegenstelling tot Toscane is het landschap hier heuvelachtig en koeler. Dat klimaat blijkt goed geschikt voor Nebbiolo, de druif die de grote wijnen van de regio bepaalt.

Tijdens ons eerste bezoek aan de Langhe viel vooral op hoe compact het gebied is. Binnen korte rijafstanden veranderen bodem, hoogte en wijnstijl merkbaar. Juist dat maakt Piemonte interessant voor wijnliefhebbers die dieper willen kijken naar herkomst.

De Langhe, samen met Monferrato en Roero, staat sinds 2014 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Die status weerspiegelt vooral de lange wijntraditie en het karakteristieke cultuurlandschap.

Nebbiolo als graadmeter

De belangrijkste rode wijnen van Piemonte zijn gebaseerd op Nebbiolo. In Barolo en Barbaresco is 100 procent van dit druivenras verplicht.

Nebbiolo rijpt laat, heeft een dunne schil en reageert sterk op ligging en expositie. Kenmerkend zijn aroma's van roos, kers en teer, gecombineerd met hoge zuren en stevige tannines. Dat geeft de wijnen een groot bewaarpotentieel.

Tijdens proeverijen in de regio vallen de verschillen tussen dorpen direct op. Bodem speelt daarin een belangrijke rol.

In de Barolozone onderscheiden producenten grofweg twee bodemtypes:

• Tortonische mergel in onder meer Serralunga en Monforte, vaak goed voor stevigere wijnen

• Helvetische kalk en klei rond La Morra en Barolo, doorgaans aromatischer en eerder toegankelijk

Om die herkomstverschillen beter te duiden werd in 2010 het MGA systeem ingevoerd, de officiële cru aanduidingen van Barolo.

Barolo: structuur en bewaarpotentieel

Barolo geldt als het meest prestigieuze gebied van Piemonte. De belangrijkste gemeenten zijn La Morra, Barolo, Castiglione Falletto, Serralunga d Alba en Monforte d Alba.

De regelgeving is strikt:

• maximaal 8 ton opbrengst per hectare

• minimaal 38 maanden rijping

• minimaal 18 maanden op hout

• voor Riserva minimaal 62 maanden totale rijping

Tijdens een proeverij in La Morra proefden we meerdere Barolo's naast elkaar. De verschillen per cru waren duidelijk. Brunate toonde veel diepte en sap, terwijl Cannubi verfijnder en langer was. Wijnen uit Serralunga kwamen strakker en gesloten over en hebben doorgaans meer flesrijping nodig.

De jaargang 2016 wordt breed gezien als een van de sterkste van het afgelopen decennium.

Barbaresco: toegankelijker maar serieus

Ten noordoosten van Barolo ligt Barbaresco. De afstand is klein, maar de stijl verschilt merkbaar.

De heuvels zijn iets lager en warmer en Nebbiolo rijpt hier gemiddeld eerder. Ook de rijpingseisen zijn korter:

• minimaal 26 maanden rijping

• minimaal 9 maanden op hout

• voor Riserva minimaal 50 maanden

Tijdens een proeverij bij een producent in Barbaresco proefden we een 2017 naast een 2015. De 2017 was toegankelijker en fruitgedreven, terwijl de 2015 meer structuur en complexiteit liet zien.

Voor veel liefhebbers is Barbaresco een logische instap in serieuze Nebbiolo.

Roero en de rol van Arneis

Aan de overkant van de Tanaro ligt Roero. Dit gebied krijgt minder aandacht, maar biedt interessante waarde.

Naast Nebbiolo speelt hier de witte druif Arneis een belangrijke rol. Roero Arneis levert droge witte wijnen met tonen van peer, witte bloemen en een licht amandelachtig einde.

Tijdens een lunchproeverij in Roero viel het kwaliteitsverschil tussen producenten duidelijk op. Goede Arneis combineert frisheid met voldoende textuur. Ook rode Roero van Nebbiolo kan interessant zijn voor wie de stijl wil verkennen zonder Barolo prijzen.

Traditioneel versus modern

In Piemonte bestaat nog altijd een duidelijk verschil tussen traditionele en modernere producenten.

Traditionele aanpak

• lange schilweking van ongeveer 30 tot 60 dagen

• rijping in grote houten botti

• vaak strakkere, langzamer rijpende wijnen

Modernere aanpak

• kortere extractie van ongeveer 10 tot 20 dagen

• vaker kleine Franse vaten

• doorgaans zachtere tannines in de jeugd

Tijdens bezoeken in de Langhe bleek dat kwaliteit niet per se samenhangt met stijl. Zowel traditionele als moderne producenten maken uitstekende wijnen.

Praktisch: plannen van je bezoek

Beste periode voor Piemonte:

• mei tot en met juni

• september tot en met oktober

Oktober is populair door de oogst en de truffelmarkt in Alba, maar ook drukker.

Kosten indicatie

• proeverijen: circa 20 tot 60 euro

• instap Barolo in de winkel: ongeveer 30 tot 50 euro

• bekende cru's: vaak 100 euro of meer

Reserveer bij bekende producenten minimaal twee tot drie weken vooruit. Voor topnamen soms maanden.

Een eigen auto is vrijwel noodzakelijk. Afstanden lijken kort, maar de wegen in de heuvels kosten tijd.

Eerlijk over budget en verwachtingen

Piemonte is geen goedkope wijnbestemming. Wie zoekt naar zeer betaalbare wijnen heeft in andere Italiaanse regio's meer keuze.

Daar staat tegenover dat de regio gastronomisch veel biedt. Van eenvoudige trattoria's tot toprestaurants in Alba, eten en wijn vormen hier een vanzelfsprekende combinatie.

Wie Piemonte echt wil begrijpen doet er goed aan Barolo en Barbaresco naast elkaar te proeven, aangevuld met een glas Roero Arneis. De verschillen maken duidelijk hoe gevoelig Nebbiolo is voor herkomst.