Bouzeron is geen naam die direct opvalt op de wijnkaart van een goed restaurant. Vergeleken met Gevrey-Chambertin, Puligny-Montrachet of Vosne-Romanée klinkt het bescheiden, bijna onopvallend. Toch is dit kleine dorp in de Côte Chalonnaise de thuisbasis van een domaine dat Bourgogne-liefhebbers goed kennen: Domaine de Villaine. De naam zegt genoeg voor wie weet wie Aubert de Villaine is. Hij is de man die decennialang aan het roer stond van Domaine de la Romanée-Conti, het meest besproken en duurste wijnhuis van de wereld. Zijn eigen domaine in Bouzeron is het tegenovergestelde: bescheiden, terroirgericht en volstrekt zonder poespas.
De achtergrond van Aubert de Villaine
Aubert de Villaine begon Domaine de Villaine in 1973, samen met zijn vrouw Pamela. Hij koos niet voor de Côte d'Or, waar zijn andere domaine gevestigd is, maar voor Bouzeron, een vergeten hoekje van de Bourgogne dat destijds nauwelijks serieus werd genomen door de wijnwereld. Dat was geen gebrek aan ambitie, maar juist een bewuste keuze. Aubert zag potentie in de lokale aligoté, een druivenras dat in Bourgogne altijd in de schaduw staat van chardonnay en pinot noir. Hij geloofde dat de beste aligoté op een specifieke plek kon groeien: in Bouzeron, met zijn kalksteenbodems en gunstige expositie.
Die overtuiging bleek gegrond. In 1998 werd Bouzeron als enige appellatie in heel Bourgogne erkend voor aligoté als premier cru-equivalent, onder de naam Bourgogne Aligoté Bouzeron AOC. Dat was voor een groot deel te danken aan het werk van De Villaine, die jarenlang had gelobbyd voor erkenning van dit druivenras op deze specifieke gronden. Jancis Robinson schrijft in haar standaardwerk The Oxford Companion to Wine dat Bouzeron zijn aparte appellatiestatus grotendeels aan De Villaine te danken heeft.
Wat het domaine maakt
Het domaine beslaat ongeveer 24 hectare, verspreid over meerdere appellaties in de Côte Chalonnaise. De wijnen komen uit Bouzeron, Rully, Mercurey en het bredere Bourgogne-gebied. De benadering is biologisch en biodinamisch: Domaine de Villaine werkte al vóór het groot werd om dat te zeggen. De wijnstokken worden behandeld naar de principes van de biodynamische landbouw, met aandacht voor bodemgezondheid en een minimale interventie in de kelder.
De Bourgogne Côte Chalonnaise La Digoine is misschien de meest toegankelijke wijn van het domaine. Het is een rode wijn op basis van pinot noir, afkomstig van wijngaarden in de appellatie Bourgogne Côte Chalonnaise. La Digoine drinkt elegant en licht, met fijn fruit en een zuivere mineraliteit. Voor de prijs, die ruim onder de Côte d'Or-niveau ligt, is het een wijn die regelmatig terugkeert in gesprekken over overpresterend Bourgogne.
De aligoté uit Bouzeron is de iconische wijn van het domaine. Bouzeron AOC toont wat aligoté kan zijn als het serieus wordt genomen: niet de scherpe, dunne wijn waar het ras om bekendstaat, maar een complex, floraal, levendig glas met een rijpheid en diepte die je niet verwacht. De textuur is zijdeachtig voor een witte Bourgogne op dit niveau, en de zuurgraad is aanwezig maar nooit agressief.
Een bezoek aan Bouzeron
Bouzeron ligt op een halfuur rijden van Beaune, voorbij Chagny, in een landschap dat opener en minder druk aanvoelt dan de beroemde dorpen van de Côte d'Or. De weg naar het dorp loopt door zachte heuvels. Er zijn geen bussen met toeristen, geen drukte bij de wijngaarden. Als je aankomt op het domaine, valt als eerste de rust op. Een stenen gebouw, een binnenplaats, het geluid van de wind.
Bezoeken zijn mogelijk op afspraak. Het is geen wijnhuis dat inzet op grote groepen of uitgebreide ontvangsten. Wie er terecht wil, reserveert op tijd en verwacht een nuchter, inhoudelijk gesprek over de wijngaarden en de aanpak in de kelder. Bij ons bezoek was het een medewerker van het domaine die ons rondleidde langs de tanks en vaten. De geur van jonge aligoté in de chai, fris en licht citroenachtig, bleef hangen. Buiten lag de morgen nog koud over de heuvels van Bouzeron.
De proeverij verliep rustig. Eerst de aligoté, direct en helder. Daarna de Rully 1er Cru Rabource, een witte wijn van chardonnay met meer structuur en lengte. En ten slotte La Digoine, die zich in het glas ontvouwde van gesloten en stevig naar open en geurig. Geen pocherende presentaties, geen verkooppraatjes. Alleen de wijn.
De filosofie achter het domaine
Wat Domaine de Villaine onderscheidt van veel andere namen in Bourgogne is de consequentie. Aubert de Villaine heeft nooit geprobeerd het domaine te laten groeien naar de grote volumes of de hoge prijzen die zijn naam had kunnen rechtvaardigen. De Côte Chalonnaise werd gekozen voor wat het is, niet voor wat het zou kunnen worden als marketingverhaal.
De classificatiestructuur van Bourgogne kent geen grand crus in de Côte Chalonnaise. Domaine de Villaine werkt met premier crus en village-niveau wijnen. Dat heeft een consequentie voor de prijzen: de wijnen zijn bereikbaar, zeker voor Bourgogne. De Bouzeron AOC ligt rond de 20 à 25 euro per fles, La Digoine rond de 25 tot 30 euro, de Rully premier crus tussen 35 en 50 euro. Dat zijn geen spotprijzen, maar voor de kwaliteit en de naam erachter is het geen gek aanbod.
De wijnwereld heeft dit niet onopgemerkt gelaten. Wine Spectator heeft meerdere wijnen van het domaine beoordeeld met scores boven de 90 punten. Neal Martin beschreef de Bouzeron AOC als een referentiepunt voor aligoté in heel Bourgogne. Dat is een oordeel dat moeilijk te weerleggen valt na een proeverij ter plekke.
Wie meer wil lezen over hoe terroir werkt in de Côte Chalonnaise en de bredere Bourgogne-regio, vindt in onze gids over terroirs in Bourgogne een helder overzicht van de verschillende bodems en hun invloed op de wijn.
Voor wie is een bezoek geschikt
Domaine de Villaine is geen bestemming voor wie op zoek is naar een spektakel. Er is geen luxe ontvangstruimte, geen uitgebreid restaurantaanbod, geen wijnbar waar je urenlang kunt zitten. Het is een werkend domaine dat proefsessies aanbiedt voor mensen die serieus geïnteresseerd zijn in de wijnen.
Voor de wijnliefhebber die Bourgogne verder wil verkennen dan de bekende namen en prijzen, is dit een van de meest lonende adressen in de regio. De combinatie van een grote naam, bereikbare wijnen en een eerlijke filosofie is zeldzaam. Als je toch in de buurt bent voor een bredere wijnreis door Bourgogne, kun je Domaine de Villaine goed combineren met een bezoek aan Domaine Thierry Mortet in Gevrey-Chambertin of een doorkijkje naar de wijnen van Domaine Patrick Javillier in Meursault.
Een praktische waarschuwing: het domaine is populairder geworden dan het vroeger was. Zeker in de zomer en tijdens de oogstperiode in september en oktober is een afspraak ver van tevoren noodzakelijk. Wie spontaan aanbelt, heeft weinig kans op een ontvangst. Plan dit bezoek als vast onderdeel van je reis, niet als bijzaak. En verwacht geen uitgebreide Engels- of Nederlandstalige begeleiding: de communicatie verloopt voornamelijk in het Frans, al is de medewerking vriendelijk.
Bourgogne heeft grote namen en kleine namen, beroemde crus en vergeten dorpjes. Domaine de Villaine valt ergens precies tussenin: een naam met gewicht, op een plek die dat gewicht draagt zonder er prat op te gaan. Dat is, in alle rust, precies wat Bourgogne op zijn best kan zijn.
