Mexico doe je voor de taco's, de mezcal en de zon. Wijn staat doorgaans niet eens op de radar. En toch was het precies een glas wijn dat tijdens een reis door het zuiden van Mexico het meest bleef hangen. Niet vanwege de absolute kwaliteit, maar vanwege de verrassing die eraan vastzat.
Bacalar: lagune met een wijnbar
Bacalar is een van die plekken die je stil maakt. De lagune heeft hier werkelijk zeven tinten blauw en groen, afhankelijk van de diepte en het licht. Het stadje zelf is klein, sfeervol en merkt gelukkig nog weinig van de massamassa die Tulum verder naar het noorden overspoelt. Je verwacht er hammocks, ceviche en rum. Geen sommelier.
En toch liepen we op een middag, na een uurtje op het water, bijna per ongeluk Nine Wine Wine Bacalar binnen. De naam alleen al was genoeg om even te stoppen. Op de kaart stonden internationale flessen maar ook een selectie uit Mexico zelf. Dat laatste trok de aandacht.
Nebbiolo in Mexico: het begint als een grap
Als je vertrouwd bent met Nebbiolo in zijn Europese thuishaven, klinkt een Mexicaanse Nebbiolo op z'n minst als een grap. Dit druivenras is immers de ruggengraat van Barolo en Barbaresco uit Piëmonte, twee van de meest gerespecteerde wijnen van Italië. Nebbiolo is gevoelig, lastig te telen en sterk gebonden aan zijn terroir in de Langhe-heuvels. Het idee dat hetzelfde ras gedijt onder de Mexicaanse zon roept vragen op. Voor wie meer wil lezen over de klassieke thuisbasis van Nebbiolo: Piëmont is een goed startpunt.
Toch heeft Baja California de afgelopen decennia een serieuze wijnregio opgebouwd, met name rondom de minder bekende maar steeds interessantere Valle de Guadalupe. Wijnhuizen experimenteren er met druivenrassen die je er nooit zou verwachten. Nebbiolo is er één van. De combinatie van warme dagen, koele nachten door de oceaanwind en goed drainerende bodems geeft de druif net genoeg houvast.
Wat er in het glas zit
De eerste indruk bij het inschenken was al verrassend. Waar Nebbiolo uit Piëmonte, denk aan een jonge Barolo van Vietti of een energieke Domenico Clerico, typisch neigt naar een lichtere, bijna doorschijnende robijnrode kleur, was deze Mexicaanse versie donker en dicht. Bijna ondoorzichtig, met paarse highlights.
De geur: rijp zwart fruit, iets kruidig, een vleugje cederhout. Minder van de klassieke rozenblaadjes en teer die Piëmontese Nebbiolo zo herkenbaar maken. Op het gehemelte was de wijn vol, stevig, met tannines die aanwezig waren maar minder uitgesproken dan je zou verwachten. Het kruidenprofiel domineerde, met zwarte peper op de achtergrond. Eerlijk gezegd deed hij meer denken aan een krachtige Syrah dan aan een Barolo.
Geen kopie, wel een interpretatie
Dit is het moment om eerlijk te zijn: als je op zoek bent naar de elegantie en de complexe structuur die je kent van de grote Piëmontese wijnen, dan is deze Mexicaanse Nebbiolo geen vervanging. Dat is ook niet de bedoeling. Wat het klimaat en de bodem in Baja California doen met dit druivenras is simpelweg anders. De rijping is sneller door de warmte, de aciditeit wat lager, de fruittonen rijper en breder. Dat geeft een andere wijn, niet per se een mindere.
Het interessantste inzicht van die middag was eigenlijk dit: terroir is geen abstract begrip. Dezelfde druif op een andere plek, met ander licht, andere bodem en een ander klimaat, wordt een ander verhaal. Hoe terroir een wijn vormt is iets wat je het beste begrijpt als je het naast een heel ander voorbeeld houdt. De Mexicaanse Nebbiolo was dat andere voorbeeld.
nebbiolo buiten italië: wat maakt mexico anders
Piëmonte en Baja California lijken op het eerste gezicht niets met elkaar te maken te hebben. In Piëmonte groeit Nebbiolo op de kalkhoudende, mergelige Langhe-heuvels, op hoogtes tussen de 150 en 400 meter. De herfst is er guur en mistig, de zomers zijn warm maar niet extreem, en de druif heeft een lange groeicyclus nodig om zijn karakteristieke tannines en aciditeit te ontwikkelen. Dat is precies waarom een jonge Barolo zo strak en gesloten kan zijn, en pas na jaren in de fles opengaat.
Valle de Guadalupe doet het anders. De vallei ligt op zo'n 25 kilometer van de Stille Oceaan, op een hoogte van circa 350 meter. De temperatuurschommeling tussen dag en nacht is er groot, soms wel 15 tot 20 graden Celsius, wat de druiven langzamer laat rijpen dan je bij de gemiddelde dagtemperatuur zou verwachten. De bodem is granietisch en zanderig, arm aan voedingsstoffen. Dat dwingt de wijnstok diep te wortelen. Maar er is weinig neerslag, waardoor irrigatie noodgedwongen plaatsvindt. En dat maakt een wezenlijk verschil: in Piëmonte rijpt de druif in een cyclus die door natuur en seizoen wordt gestuurd, in Baja California stuurt de wijnmaker zelf bij.
Het wijnhuis dat de Nebbiolo maakte die we in Bacalar proefden was Adobe Guadalupe, een van de oudere en bekendere namen uit de Valle de Guadalupe. Hun Nebbiolo, uitgebracht onder de naam Serafiel, is een van de weinige serieuze pogingen in Mexico om dit druivenras apart te vinifiëren. De 2021-jaargang was wat we in het glas hadden. Adobe Guadalupe werkt met een combinatie van Frans eikenhout en betonnen tanks, een keuze die de wijn iets meer textuur geeft zonder de fruitrijpheid te overstemmen.
Qua aroma's: donker rood fruit, rijpe pruim, een vleugje gedroogde vijg en een subtiele ondertoon van lavendel en zwarte peper. Geen teer, geen rozen, geen veenbessen zoals je bij klassieke Piëmontese Nebbiolo verwacht. De zuurgraad is merkbaar lager dan bij een Langhe Nebbiolo of Barolo. Dat maakt de wijn toegankelijker en minder veeleisend bij tafel, maar ook minder spanningsvol. De tannines zijn aanwezig en iets korrelig, maar niet de beenstructuur die Barolo zo herkenbaar maakt. Wie de Serafiel 2021 wil proberen, kan terecht bij gespecialiseerde importeurs in Nederland die Mexicaanse wijnen voeren, hoewel de beschikbaarheid beperkt is. Adobe Guadalupe verkoopt ook direct via hun website en biedt proeverijen aan op het landgoed zelf, op afspraak.
Wat me het meest verraste was niet de gelijkenis met Italië, maar precies het ontbreken ervan. Ik had verwacht een halfslachtige imitatie te proeven, een wijn die Barolo wil zijn maar tekortschiet. In plaats daarvan was het een wijn die zijn eigen weg gaat. De Serafiel 2021 is geen Barolo en geen Langhe Nebbiolo. Hij heeft de rijpe densiteit van een warm klimaat maar behoudt iets kruidigs en pittigs dat het druivenras toch nog even verraadt. Vergelijk het met hoe Nebbiolo uit Piëmonte zich gedraagt in zijn jonge jaren: strak, teruggetrokken, bijna ontoegankelijk. De Mexicaanse versie is het tegendeel: open, direct en zonder de belofte van toekomstige grootsheid. Dat heeft zijn eigen eerlijkheid.
Wat dit met je doet als Europese wijnliefhebber
Er is iets geruststellends aan zo'n ervaring. Niet omdat de wijn slechter was, maar omdat hij de context scherpstelde. In Europa reizen we naar Piëmonte, naar Bourgogne, naar de Douro, en we nemen de kwaliteit en de traditie die er is opgebouwd bijna als vanzelfsprekend aan. Een toevallige wijnbar aan een Mexicaanse lagune herinnert je eraan hoe bijzonder het is dat die tradities überhaupt bestaan. Generaties lang werken aan één druif, één vallei, één stijl.
De Mexicaanse Nebbiolo is op zichzelf de moeite van ontdekken waard, zeker als je er toch bent. Maar hij maakte ook duidelijk waarom een reis naar de geboortegrond van Nebbiolo iets anders is dan een glas wijn drinken op vakantie. Het is het bezoeken van een plek die door tijd en toewijding gevormd is.
Praktisch: als je in Bacalar bent
Nine Wine Wine Bacalar zit in het centrum van het stadje, op loopafstand van het fort. De kaart wisselt, dus de Mexicaanse Nebbiolo is niet gegarandeerd beschikbaar. Vraag er specifiek naar. Prijzen liggen voor Mexicaanse flessen doorgaans tussen de 300 en 600 Mexicaanse peso per glas, afhankelijk van het wijnhuis en het jaar. De sfeer is ontspannen, het personeel kennisrijker dan je op basis van de locatie zou verwachten.
Een eerlijke kanttekening: dit is geen wijnbestemming op zich. Bacalar bezoek je voor de lagune, de rust en het eten. De wijnbar is een prettige bijvangst. Wie echt meer wil weten over Mexicaanse wijn doet er goed aan de reis te verlengen naar Baja California, waar de Valle de Guadalupe de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid verder aan bekendheid zal winnen.
Wat kost een Mexicaanse Nebbiolo?
De fles die we proefden in Bacalar kwam uit Valle de Guadalupe en kostte in de wijnbar omgerekend ongeveer €32 per glas. Dat is niet goedkoop voor Mexicaanse begrippen, maar voor een experimentele Nebbiolo uit een opkomende regio zeker niet onredelijk. In Nederlandse wijnwinkels zijn vergelijkbare flessen uit Baja California te vinden tussen de €25 en €45, afhankelijk van het wijnhuis en de importeur.
Ter vergelijking: een jonge Nebbiolo d'Alba uit Piëmonte begint rond €18 tot €25, terwijl een instap-Barolo al snel €35 tot €50 kost. De Mexicaanse variant zit dus qua prijs tussen die twee segmenten in, zonder de naam en de traditie die Italiaanse Nebbiolo's dragen. Dat maakt het een nieuwsgierige keuze voor wie houdt van experimenteren, maar wellicht geen voor-de-hand-liggende optie als je zekerheid zoekt.
Voor wie is dit iets?
Deze ervaring is niet voor iedereen. Als je naar Mexico reist met de verwachting van perfecte wijnen, ga je teleurgesteld worden. De wijnbouw hier is nog jong en de consistentie is wisselend. Ook de beschikbaarheid is beperkt. Buiten Valle de Guadalupe en enkele gespecialiseerde wijnbars zoals Nine Wine Wine zijn Mexicaanse wijnen moeilijk te vinden.
Waar het wél voor werkt: als je open staat voor verrassing en nieuwsgierig bent naar hoe druivenrassen zich gedragen buiten hun klassieke context. Als je toch in de regio bent en de combinatie van reizen en wijn waardeert, is een bezoek aan Valle de Guadalupe een aanvulling op de meer voor de hand liggende bestemmingen zoals Oaxaca of de Riviera Maya.
Wat zeggen de experts?
Mexicaanse wijnen krijgen langzaam internationale aandacht. Wine Enthusiast gaf recentelijk scores tussen de 88 en 92 punten aan diverse flessen uit Valle de Guadalupe, voornamelijk aan rode blends en enkele Tempranillo's. Specifieke scores voor Mexicaanse Nebbiolo zijn nog zeldzaam, wat de experimentele status van dit ras in de regio bevestigt.
James Suckling bezocht Valle de Guadalupe in 2019 en sprak over "een van de meest opwindende opkomende wijnregio's ter wereld", met name vanwege de diversiteit aan druivenrassen en de wildheid waarmee wijnmakers experimenteren. Dat gevoel van pionieren proef je terug in het glas.
Praktische tips voor wie dit zelf wil ontdekken
- Nine Wine Wine Bacalar heeft geen reserveringssysteem. Loop gewoon binnen, bij voorkeur in de late namiddag als het wat rustiger is.
- De wijnkaart wisselt regelmatig. Vraag naar Mexicaanse wijnen, want die staan niet altijd prominent vermeld.
- Een bezoek aan Valle de Guadalupe zelf koppel je het best aan een reis door Baja California. Vanuit San Diego (VS) is het twee uur rijden. Huur een auto of boek een tour, want openbaar vervoer is er nauwelijks.
- De meeste wijnhuizen in Valle de Guadalupe werken op afspraak. Plan vooruit en mail een paar weken van tevoren.
Bronnen: Wine Enthusiast Mexico coverage 2022-2024, James Suckling Baja California rapport 2019, eigen bezoek Bacalar februari 2024.
