Overnachten in Avignon? Bekijk hotels en B&B's op Booking.com →
Overnachten in Orange? Bekijk hotels en B&B's op Booking.com →
Wie "Orange Frankrijk" opzoekt, zoekt meestal een van twee dingen: hoe de stad zich verhoudt tot Avignon, en of het een goede plek is om te overnachten tijdens een rondreis door de Provence of de Rhône. Het antwoord op beide is verrassend positief. Orange is geen bezienswaardigheid van wereldformaat zoals Avignon, maar juist daardoor een prettige, betaalbare basis voor wie komt om wijn te proeven in de wijnstreek Rhône. Dit artikel vergelijkt de twee steden op de punten die voor een wijnreiziger tellen: afstand tot de wijngaarden, prijzen, bereikbaarheid, eten en wat je ziet als de proeflokalen dicht zijn.
Waar ze liggen
Avignon ligt aan de Rhône op de plek waar de Durance erin uitmondt, aan de zuidrand van de wijnstreek. Orange ligt 30 kilometer noordelijker, iets van de rivier af, aan de A7 en de A9. Precies tussen beide in ligt Châteauneuf-du-Pape: tien minuten vanaf Orange, een kwartier tot twintig minuten vanaf Avignon. De dorpen van de Dentelles de Montmirail, Gigondas, Vacqueyras en Beaumes-de-Venise, liggen op 25 minuten van Orange en 40 minuten van Avignon. Tavel en Lirac aan de overkant van de rivier liggen op 20 minuten van beide.
Voor wie dagelijks naar de wijngaarden rijdt, is Orange dus centraler. Voor wie de wijnstreek combineert met de Provence, de Alpilles, de Camargue of Arles, ligt Avignon gunstiger, als scharnier tussen Rhône en Middellandse Zee. Alles over de dorpen en wat je er proeft, lees je in onze gidsen over Châteauneuf-du-Pape en de dorpen rond de Dentelles.
Orange: Romeins theater en een rustig centrum
Orange heeft 30.000 inwoners en een compact centrum van gele kalksteen rond het Théâtre antique, het best bewaarde Romeinse theater van Europa. De toneelmuur van 37 meter hoog en 103 meter breed staat nog volledig overeind, iets wat nergens anders in de Romeinse wereld het geval is, en Lodewijk XIV noemde hem de mooiste muur van zijn koninkrijk. Het theater staat sinds 1981 op de werelderfgoedlijst, samen met de Arc de Triomphe aan de noordrand van de stad, een drievoudige triomfboog uit de eerste eeuw met reliëfs van Gallische krijgsgevangenen en zeeslagen. Entree voor het theater en het museum aan de overkant is circa 11 euro, inclusief audiogids; reken op anderhalf uur. Vanaf de heuvel Saint-Eutrope achter het theater kijk je over de stad en de wijngaarden tot de Mont Ventoux.
Buiten het theater is Orange een gewone Provençaalse provinciestad: een markt op donderdagochtend die de halve binnenstad vult, platanen op de Place de la République, een handvol bistro's en weinig toeristen. Dat is precies het voordeel. Hotels kosten in het seizoen 70 tot 110 euro per nacht voor een driesterrenkamer, parkeren rond het centrum 8 euro per dag of gratis iets verderop, en reserveren voor een restaurant is buiten de festivalweken zelden nodig.
Wat Orange mist: avondleven, keuze in restaurants boven het bistro-niveau en de sfeer van een stad die je om de stad zelf bezoekt. Na één dag heb je het gezien. Maar als uitvalsbasis voor vijf dagen wijn is dat geen nadeel; je bent overdag toch in de dorpen.
De Chorégies
Eén periode is anders: in juli en begin augustus zijn de Chorégies d'Orange, het oudste muziekfestival van Frankrijk, met opera en concerten in het Romeinse theater onder de sterren. De akoestiek van de toneelmuur is beroemd, de kaarten zijn vanaf 25 euro voor de bovenste rijen en gaan maanden vooraf in de verkoop. Hotels in Orange zijn dan vol, al is het nog altijd rustiger dan Avignon in dezelfde weken.
Avignon: pausen, brug en festival
Avignon heeft 90.000 inwoners en een volledig ommuurd centrum, met het Palais des Papes als middelpunt: het grootste gotische paleis van Europa, gebouwd tussen 1335 en 1364 toen de pausen hier zetelden in plaats van in Rome. Het paleis, de Pont Saint-Bénézet (de brug uit het kinderliedje, waarvan nog vier van de 22 bogen staan) en de kathedraal staan samen op de werelderfgoedlijst. Entree voor het paleis is circa 12 euro, een combiticket met de brug 15 euro; de tablet met reconstructies van de geschilderde zalen is de moeite waard. Reken op twee uur. Aan de overkant van de rivier, op het Île de la Barthelasse, heb je het beroemde uitzicht op paleis en brug, en 's zomers een gratis pendelboot.
Avignon is daarnaast een echte stad: honderden restaurants, van sterrenkeuken tot Noord-Afrikaans, boetieks in de Rue des Teinturiers langs het kanaal met de oude molenraderen, musea (het Musée Angladon met Van Gogh en Cézanne, de Collection Lambert voor hedendaagse kunst) en een markt in Les Halles die elke ochtend behalve maandag open is. Hotels in het centrum kosten 100 tot 180 euro per nacht in het seizoen, parkeren binnen de muren tot 20 euro per dag; parkeer gratis op het Île de la Barthelasse of bij P+R Les Italiens en neem de gratis pendelbus.
Het festival: juli vermijden of juist komen
Drie weken in juli is Avignon het decor van het Festival d'Avignon, het grootste theaterfestival van Europa, met ruim 1.500 voorstellingen in het officiële programma en het Off. De stad is dan hangend vol affiches, elke binnenplaats is een podium en de straten zijn tot diep in de nacht gevuld. Fantastisch als je daarvoor komt, af te raden als je komt voor wijn: hotelprijzen verdubbelen, restaurants zijn volgeboekt en de rust in de wijndorpen is dan ook weg. Boek voor een wijnreis in juli liever in Orange of in een dorp, en rijd één avond naar Avignon om de sfeer te proeven.
Bereikbaarheid: trein, auto, vliegtuig
Avignon wint op de trein. Het station Avignon TGV, vijf kilometer buiten het centrum, heeft directe TGV's naar Parijs in 2 uur 40 en naar Lyon in een uur. Vanuit Nederland ben je er in zo'n 6,5 uur: Eurostar van Amsterdam of Rotterdam naar Parijs Gare du Nord, met de metro of te voet naar Gare de Lyon, en de TGV naar het zuiden. Een lokale pendeltrein verbindt Avignon TGV in zes minuten met het centrumstation. Orange heeft alleen een regionaal station aan de lijn Avignon-Lyon, met TER-treinen van een kwartier naar Avignon Centre.
Met de auto maakt het weinig uit: vanuit Utrecht is Orange 1.030 kilometer en Avignon 1.050, allebei tien tot elf uur via Luxemburg, Dijon en Lyon, en 75 euro tol per richting. De meeste reizigers splitsen de rit met een nacht in Bourgogne of de Elzas. Orange heeft het voordeel dat je de A7 verlaat vóór de drukke zone rond Avignon. Vliegen kan op Marseille, een uur rijden van beide steden, met Transavia vanaf Amsterdam, of op Lyon, 2 uur naar Avignon. Huurauto's zijn er op Avignon TGV, Marseille en Lyon; in Orange is het aanbod beperkt.
Ter plaatse heb je in beide gevallen een auto nodig. De wijndorpen zijn met bus nauwelijks bereikbaar, al rijdt er in de zomer een enkele lijn van Avignon naar Châteauneuf-du-Pape. Een alternatief is een georganiseerde halve of hele dag met een gids vanuit Avignon, voor 90 tot 150 euro per persoon inclusief proeverijen; dat lost ook het probleem op dat de bestuurder niet mag proeven.
Eten en drinken in beide steden
In Orange eet je eenvoudig en Provençaals: lamsvlees, daube, pistou, een goede pizza. Rond de Place de la République en de Place aux Herbes zijn bistro's met lunchmenu's van 18 tot 25 euro. De wijnkaarten zijn kort maar lokaal, met Châteauneuf-du-Pape per glas voor 7 tot 10 euro. Voor een avond met meer ambitie rijd je naar Châteauneuf-du-Pape zelf of naar een van de dorpen.
Avignon is de gastronomische stad van de regio. La Mirande, in een paleis achter het Palais des Papes, is de klassieke sterrenervaring; Christian Étienne naast het paleis en Pollen in de Rue Joseph Vernet zijn de moderne alternatieven, met menu's vanaf 60 euro. Voor minder geld eet je uitstekend in de Rue des Teinturiers of in Les Halles, waar op zaterdagochtend een chef kookt met wat de markt die dag biedt. Wijnbars zijn er in overvloed; AOC in de Rue de la Bonneterie en La Cave des Pas Sages in de Rue des Teinturiers schenken de hele Rhône per glas, wat een ideale manier is om voor te proeven wat je de volgende dag gaat bezoeken. Volgens Decanter is Avignon een van de beste wijnsteden van Frankrijk juist door die combinatie van wijnbars en nabijheid van de appellations.
Dagindeling vanuit beide steden
Vanuit Orange, drie dagen. Dag 1: ochtend Romeins theater, middag proeven in Châteauneuf-du-Pape, tien minuten verderop. Dag 2: Gigondas, Vacqueyras en Beaumes-de-Venise rond de Dentelles, 25 minuten. Dag 3: Cairanne, Rasteau en de zaterdagmarkt van Vaison-la-Romaine, of over de rivier naar Tavel en Lirac. Alles binnen een half uur.
Vanuit Avignon, drie dagen. Dag 1: Palais des Papes en brug in de ochtend, middag Châteauneuf-du-Pape, twintig minuten. Dag 2: Tavel en Lirac aan de overkant, en op de terugweg Villeneuve-lès-Avignon met het Fort Saint-André voor het uitzicht. Dag 3: de Dentelles, 40 minuten, of een dag Provence naar Saint-Rémy en Les Baux. Wie langer blijft, rijdt een dag naar het noorden voor Tain-l'Hermitage en de Syrah van graniet, anderhalf uur over de A7.
Prijzen naast elkaar
- Hotel, driesterren, mei of september: Orange 70 tot 110 euro; Avignon 100 tot 180 euro. In juli: Orange 90 tot 140, Avignon 180 tot 300 euro.
- Parkeren per dag: Orange 0 tot 8 euro; Avignon 0 (Barthelasse) tot 20 euro (binnen de muren).
- Lunchmenu: Orange 18 tot 25 euro; Avignon 22 tot 35 euro.
- Entree hoofdbezienswaardigheid: theater Orange 11 euro; Palais des Papes 12 euro, met brug 15 euro.
- Rijtijd naar Châteauneuf-du-Pape: Orange 10 minuten; Avignon 15 tot 20 minuten.
Welke kies je?
Kies Orange als je met de auto komt, hoofdzakelijk wijn wilt proeven, een beperkt budget hebt en rust op prijs stelt. Het Romeinse theater is een bezienswaardigheid die veel grotere steden zouden willen hebben, en de nabijheid van Châteauneuf-du-Pape en de Dentelles is ongeëvenaard. Kies Avignon als je met de trein komt, de wijnreis combineert met een stedentrip, graag 's avonds uit eten gaat en keuze wilt in restaurants en wijnbars. Vermijd Avignon in juli, tenzij je voor het festival komt.
Een derde optie is slapen in de wijngaarden zelf: in Châteauneuf-du-Pape, Gigondas of Séguret zijn kleine hotels en chambres d'hôtes waar je 's avonds de wijnmaker tegenkomt. Minder keuze, vroeg boeken, maar de meest directe manier om de streek te leren kennen. Welke variant je ook kiest, lees eerst onze uitleg over Côtes du Rhône, Villages en crus, zodat je in de proeflokalen weet wat je in je glas hebt, en pak alvast een fles uit onze selectie Syrah-wijnen om thuis in de stemming te komen. Alle praktische informatie over reizen, klimaat en seizoen staat op onze pagina over de wijnstreek Rhône.
