Amarone della Valpolicella behoort tot de meest karaktervolle rode wijnen van Italië. De wijn komt uit de regio Valpolicella in Veneto en staat bekend om zijn kracht, concentratie en hoge alcohol. Wat Amarone echt onderscheidt, is niet alleen de druif of het klimaat, maar vooral de manier waarop de wijn wordt gemaakt.
Tijdens bezoeken in de Valpolicella valt op dat Amarone zelden een spontane aankoop is. Het is een wijn met een duidelijk prijsniveau en een uitgesproken stijl. Juist daarom is het nuttig om te begrijpen wat er achter de fles zit.
De basis: appassimento
De sleutel tot Amarone is de appassimento methode. Hierbij worden de druiven na de oogst eerst ingedroogd voordat de vergisting begint.
In de praktijk werkt het zo:
oogst in september of oktober
druiven drogen ongeveer drie tot vier maanden
vochtverlies van circa 30 tot 40 procent
daarna pas persen en vergisten
Door het indrogen neemt de concentratie van suikers, aroma's en extract sterk toe. Dat verklaart het volle karakter en het hogere alcoholpercentage van Amarone.
Tijdens bezoeken aan producenten zie je vaak grote droogruimtes waar kratten met druiven maanden liggen opgeslagen. De kwaliteit van dit proces is cruciaal voor het eindresultaat.
Toegestane druiven
Amarone wordt gemaakt van een vaste blend van lokale rassen. De belangrijkste zijn:
Corvina
Corvinone
Rondinella
Corvina vormt meestal de ruggengraat. Deze druif levert structuur en kersenaroma's. Rondinella wordt vaak gebruikt voor kleur en stabiliteit. Corvinone kan extra body geven.
De exacte verhoudingen verschillen per producent, maar de stijl blijft herkenbaar.
appassimento stap voor stap
Hoewel de term appassimento al snel valt als het over Amarone gaat, verdient het proces wat meer uitleg. Na de oogst, doorgaans in september of begin oktober, worden de trosjes zorgvuldig geselecteerd en losjes uitgelegd op houten rekken. Die rekken staan in de fruttaio, een speciale droogzolder met geregelde luchtcirculatie. Ventilatie is essentieel: te weinig luchtbeweging bevordert schadelijke schimmelvorming, te veel uitdroging verstoort de gecontroleerde concentratie.
De drie belangrijkste druivenrassen in dit proces zijn Corvina, Rondinella en Molinara. Corvina domineert en draagt het meeste bij aan de uiteindelijke smaakstructuur. Rondinella is robuuster van schil en doorstaat het droogproces goed. Molinara, nu minder verplicht dan vroeger, werd traditioneel toegevoegd voor frisheid.
De droogperiode duurt 90 tot 120 dagen, afhankelijk van de producent en het jaargangkarakter. In die maanden verliest de druif 30 tot 40 procent van zijn gewicht. Suikers, zuren, polyfenolen en aroma's blijven achter in een steeds kleinere hoeveelheid vruchtenvlees. Wanneer de vergisting eindelijk start, heeft de gist zoveel suiker te verwerken dat het alcoholgehalte oploopt naar 15 tot 17 procent. Dat is geen toevalligheid, maar een rechtstreeks gevolg van de concentratie die het drogen veroorzaakt.
In sommige jaren speelt Botrytis cinerea, ook wel edele rotting genoemd, een bijrol. Als de vochtigheid in de fruttaio op het juiste moment oploopt, kan deze schimmel de druivenschil aantasten en doorboren. Dat klinkt onwenselijk, maar in gecontroleerde mate voegt edele rotting complexe honingtonen en paddenstoelachtige noten toe aan het smaakprofiel. Niet alle producenten zijn er blij mee en sommigen proberen het actief te vermijden. Bij anderen, zoals Dal Forno Romano, wordt het beschouwd als een welkome bijdrage aan de diepte van de wijn.
Het is goed om appassimento te onderscheiden van het ripasso procédé, al worden de termen soms door elkaar gebruikt. Bij appassimento droog je de druiven volledig voordat de vergisting begint. Dat is de methode achter Amarone. Bij ripasso is er geen sprake van het drogen van verse druiven. In plaats daarvan wordt gewone Valpolicella na de eerste vergisting opnieuw in contact gebracht met de uitgeperste schillen en droesem die overblijven na de Amaroneproductie. Die schillen bevatten nog suikers en gisten, waardoor een tweede vergisting op gang komt. Het resultaat is een wijn met meer body en rijpheid dan standaard Valpolicella, maar zonder de extreme concentratie van Amarone. Wil je weten welke ripasso de moeite waard zijn, bekijk dan onze top 10 Valpolicella Ripasso van dit moment.
Smaakprofiel van Amarone
Een goed gemaakte Amarone herken je vrij snel in het glas. Typische kenmerken zijn:
rijpe kers
gedroogd fruit
cacao
specerijen
soms een licht bittere toets in de afdronk
De wijnen zijn vol, krachtig en vaak rond in de mond. Alcoholpercentages liggen meestal tussen 15 en 16 procent.
Wat tijdens proeverijen opvalt is dat de beste Amarone ondanks hun kracht voldoende frisheid behouden. Zonder die balans wordt de wijn snel zwaar.
Amarone versus Ripasso
Amarone wordt vaak in één adem genoemd met Ripasso, maar het zijn duidelijk verschillende stijlen.
Amarone
gemaakt van ingedroogde druiven
volledig geconcentreerde vergisting
hoger alcohol
duidelijk hoger prijsniveau
Ripasso
gewone Valpolicella die opnieuw vergist op Amarone schillen
minder geconcentreerd
toegankelijker
goedkoper
Ripasso kan interessant zijn als instap, maar mist meestal de diepte van echte Amarone. Ben je op zoek naar een fles in dit segment, dan geeft onze top 10 Valpolicella Ripasso van dit moment een goed overzicht van wat er nu verkrijgbaar is.
Waarom Amarone zo duur is
Het prijsniveau van Amarone ligt structureel hoger dan veel andere Italiaanse rode wijnen. Daar zijn duidelijke redenen voor.
Belangrijkste kostenfactoren:
aanzienlijk verlies aan druivengewicht door indrogen
lange productietijd
opslagruimte voor drogen
langere houtrijping
lagere opbrengst per hectare
In de praktijk kan uit dezelfde hoeveelheid druiven aanzienlijk minder wijn worden geproduceerd dan bij gewone Valpolicella.
Instap Amarone begint in de winkel meestal rond 30 tot 40 euro. Bekende producenten en cru bottelingen lopen snel op.
Waar komt de beste Amarone vandaan
De kern van de productie ligt in Valpolicella Classico, ten noorden van Verona. Belangrijke gemeenten zijn onder meer:
Fumane
Negrar
Marano
Sant Ambrogio
San Pietro in Cariano
Binnen deze zone spelen hoogte, expositie en bodem een duidelijke rol. Wijnen uit hoger gelegen wijngaarden tonen vaak meer frisheid en spanning. Meer over de regio en hoe je er als wijnliefhebber je bezoek kunt plannen, lees je in ons artikel over de Valpolicella bezoeken.
Food pairing: wanneer schenk je Amarone
Door zijn kracht werkt Amarone het best bij stevige gerechten.
Klassieke combinaties:
stoofvlees
wildgerechten
gerijpte harde kazen
risotto met paddenstoelen
Als aperitief is Amarone meestal te zwaar. De wijn komt beter tot zijn recht aan tafel of als avondwijn. Bekijk ook ons artikel over food & wine pairing.
Praktisch: bezoeken in Valpolicella
Valpolicella is compact en goed bereikbaar vanuit Verona.
Beste reistijd
april tot juni
september tot oktober
Proeverijen
meestal tussen 20 en 50 euro
reserveren aanbevolen bij bekende huizen
Bereikbaarheid
circa 1.100 kilometer rijden vanaf Nederland
Verona is de dichtstbijzijnde luchthaven
eigen auto sterk aan te raden
Eindoordeel
Amarone is geen alledaagse wijn. Het is een geconcentreerde stijl met een duidelijk productieproces en een bijpassend prijsniveau. Wie begrijpt hoe de appassimento methode werkt en waar de wijn vandaan komt, ziet snel waarom Amarone zo'n eigen positie heeft binnen Italië.
Voor liefhebbers van krachtige rode wijnen is het een regio die het bezoeken meer dan waard is. Proef bij voorkeur Amarone en Ripasso naast elkaar om het verschil goed te begrijpen. Ook leuk om Amarone naast een Barolo en Brunello te proeven, gezamenlijk zijn dit de drie koningswijnen van Italië.
Wat kost een goede Amarone
Amarone is geen budgetwijn. Prijzen beginnen rond 25 tot 30 euro voor instapniveaus, maar liggen vaak tussen 40 en 70 euro. Topproducenten als Allegrini, Dal Forno Romano en Giuseppe Quintarelli vragen snel 100 euro of meer per fles.
Die prijzen zijn niet willekeurig. De appassimento methode vraagt veel ruimte, tijd en zorg. Druiven die maanden drogen leveren maar een fractie van de oorspronkelijke oogst op. Daarbij komt dat Amarone vaak jarenlang rijpt op vat voordat hij wordt gebotteld.
Voor een eerlijke eerstekennismaking raad ik wijnen aan tussen 35 en 50 euro. In dat segment vind je betrouwbare kwaliteit van producenten als Zenato, Tommasi of Speri. Tijdens een bezoek aan Valpolicella kun je bij veel domeinen proeven voordat je koopt, wat het risico verkleint. Wil je alvast thuis een keuze maken, bekijk dan de beste Amarone van nu in onze dagelijks ververste koopgids.
Wanneer drink je Amarone
Amarone is geen alledaagse wijn. De kracht en het hoge alcohol vragen om een passende gelegenheid. De wijn combineert goed met stoofgerechten, ossobuco, gegrild rood vlees of rijpe harde kazen.
Wat vaak over het hoofd wordt gezien is de serveertemperatuur. Amarone komt beter tot zijn recht rond 16 tot 18 graden Celsius. Te warm en het alcohol overheerst, te koud en de aroma's blijven dicht.
Ook decanteren helpt, vooral bij jongere Amarone. Een uur voor opening geeft de wijn de kans om open te gaan. Bij oudere flessen, boven de tien jaar, is voorzichtigheid geboden vanwege eventueel depot.
Voor wie is Amarone geschikt
Amarone is niet voor iedereen. Wie houdt van lichte, frisse wijnen zal deze stijl te zwaar vinden. Het is een wijn voor liefhebbers van concentratie en body. Ook de prijs maakt het een bewuste keuze.
Anderzijds is Amarone een ideale introductie tot de appassimento methode. Als je wilt ontdekken wat droging met druiven doet, is dit een heldere casus. Tijdens wijnreizen naar Valpolicella kun je de droogkamers zien en het verschil met gewone Valpolicella direct proeven.
Let wel op dat Amarone niet altijd makkelijk te vinden is in restaurants. Niet elke kaart heeft een ruime selectie. Bij gespecialiseerde wijnbars of Italiaanse restaurants heb je meer kans op een degelijke keuze.
Beoordelingen en erkenning
Amarone scoort regelmatig hoog bij internationale wijnrecensenten. Robert Parker's Wine Advocate geeft topproducenten vaak scores boven de 95 punten. Dal Forno Romano haalde met meerdere jaargangen 98 en 99 punten. Ook Quintarelli wordt consistent erkend met scores rond 96 tot 97 punten.
Wine Spectator plaatst Amarone regelmatig in de Top 100. In 2019 stond de Amarone Riserva van Masi op plaats 13. Gambero Rosso, de gezaghebbende Italiaanse wijngids, kent jaarlijks Tre Bicchieri toe aan uitmuntende Amarone, vaak aan domeinen als Allegrini, Tedeschi en Accordini.
Deze erkenningen zijn geen garantie voor persoonlijke smaak, maar geven wel aan dat de methode en het vakmanschap internationaal worden gewaardeerd. Bij aankoop kun je op zoek gaan naar gelauwerde jaargangen, waarbij 2010, 2013 en 2015 als sterke jaren worden gezien.
Bronnen en verdere informatie
Voor officiële informatie over Amarone della Valpolicella DOCG kun je terecht bij het Consorzio Tutela Vini Valpolicella. Zij hanteren strikte productieregels en controleren de naleving ervan. Het disciplinare, het officiële productiedocument, specificeert onder meer de toegestane druiven, minimale droogtijden en rijpingseisen.
Wie dieper wil duiken in Amarone kan terecht bij publicaties van Jancis Robinson of Ian D'Agata, die beiden uitgebreid schrijven over de Valpolicella. Ook de jaarlijkse Amarone Opera Prima in Verona biedt kansen om nieuwe jaargangen te proeven, meestal in januari of februari.
