Branded post. Dit artikel maken we in samenwerking met Josephinenhütte. Zij stuurden ons een tasting set met vier glazen om naast onze eigen glazen te zetten. Wat we proeven en vinden, bepalen we zelf. De links naar hun webshop zijn partnerlinks.
Het begon in het Ahrdal. Tijdens een proeverij bij Meyer-Näkel kregen we de wijnen in een glas van Josephinenhütte geschonken, en we hadden allebei hetzelfde gevoel: hier komt veel meer geur uit het glas dan we gewend zijn. Dat laat je niet los. Dus toen Josephinenhütte voorstelde om hun glazen eens serieus naast onze eigen glazen te zetten, hoefden we daar niet lang over na te denken.
We pakken het rustig aan, één glas per keer. Vandaag de eerste: de Josephine No. 4, het champagneglas. En omdat je zo'n test niet doet met de eerste de beste fles, trokken we iets heel bijzonders open.
De fles: Champagne José Boutillat Brut Millésimé 1979
Een vintage champagne van 47 jaar oud, van een kleine wijnbouwer uit Morangis, een dorp net ten zuiden van Épernay. Geen groot champagnehuis dus, maar een récoltant die zijn eigen druiven verwerkte. We kregen de fles via een bevriende champagnehandelaar, La Maison du Champagne, die oude jaargangen kent en bewaart als geen ander. Grote kans dat we binnenkort samen met hem een Wine Drop doen.
Even eerlijk vooraf: een champagne van deze leeftijd is geen frisse aperitiefbubbel meer. Je drinkt eigenlijk een gerijpte mousserende wijn die qua aroma's richting oude witte Bourgogne, sherry en zelfs cognac beweegt. De mousse is bijna verdwenen en de kleur is diep goud met een koperachtige gloed, bijna als een oude Sauternes. Dat hoort erbij. Sterker nog, juist bij zo'n wijn met veel tertiaire aroma's kan het glas het verschil maken. Daarom is dit de perfecte kandidaat voor deze test.
De opstelling: links gewoon, rechts Josephine
Links staat een Schott Zwiesel-wittewijnglas, het glas waar we thuis normaal champagne uit drinken. Flûtes gebruiken we al jaren niet meer, dus dit is een eerlijke vergelijking met wat je bij veel wijnliefhebbers op tafel ziet. Rechts de Josephine No. 4. Zelfde fles, zelfde hoeveelheid, zelfde temperatuur, zelfde avond.
Het eerste wat opvalt is de vorm. De No. 4 heeft een brede buik die laag in het glas zit, daarboven een duidelijke vernauwing met de kenmerkende knik van de Josephine-serie, en een relatief korte opening. Het glas is dun, licht en voelt in je hand eerder als een proefglas dan als een champagneglas. Met 400 milliliter inhoud en 24 centimeter hoogte is het ook aanzienlijk groter dan een flûte.
Wat we roken en proefden
Uit het Schott Zwiesel-glas kwam een nette, gerijpte champagne. Gedroogd fruit, wat honing, een beetje nootachtig. Prima, niet spectaculair. Je ruikt vooral de dominante lagen en de rest blijft wat op de achtergrond hangen.
Uit de No. 4 kwam dezelfde wijn een stuk breder en dieper. Geroosterde noten, gebrand brood, karamel, honing, en daarachter een laag die we het best kunnen omschrijven als oude koffie en gedroogde abrikoos. Veel meer complexiteit, en vooral: de geuren komen gebundeld naar je neus toe in plaats van dat ze over een groot oppervlak uitwaaieren. Frank zei het treffend: in het linkerglas ruik je een oude witte wijn, in het rechterglas ruik je een gerijpte champagne.
Zo zagen onze notities er naast elkaar uit:
| Kenmerk | Schott Zwiesel wittewijnglas | Josephine No. 4 |
|---|---|---|
| Intensiteit van de geur | Gemiddeld | Duidelijk hoger |
| Geroosterde noten | Subtiel aanwezig | Uitgesproken |
| Karamel en honing | Eén laag | Gelaagd, met gebrand brood erachter |
| Oxidatieve tonen | Breed verspreid, wat vlak | Geconcentreerd en precies |
| Algemene indruk | Oude witte wijn | Complexe, gerijpte champagne |
Waarom het glas dit doet
Belangrijk om scherp te houden: een glas maakt geen nieuwe aroma's. Alles wat we in de No. 4 roken zat ook in het andere glas. Het verschil zit in hoe die aroma's bij je neus komen.
De brede, lage buik geeft de wijn een groot contactoppervlak met lucht, waardoor vluchtige aromastoffen makkelijker vrijkomen. De vernauwing erboven concentreert die stoffen, en de korte opening brengt ze gebundeld naar je neus. Josephinenhütte noemt dit zelf een verkorte aromaschoorsteen, en zegt dat het glas vooral de autolyse-aroma's naar voren haalt: brioche, brood, koekdeeg. Dat zijn precies de tonen die ontstaan tijdens de lange rijping op de gist. Bij een champagne van 47 jaar komen daar de oxidatieve tonen van noten, gedroogd fruit en koffie bij, en die twee versterken elkaar prachtig in dit glas.
In een recht, open wittewijnglas gebeurt het omgekeerde. De aroma's verspreiden zich over een groter oppervlak en bereiken je neus minder geconcentreerd. De wijn komt daardoor vlakker over, zeker als het om subtiele tertiaire aroma's gaat. Wil je meer weten over hoe autolyse en rijping de smaak van bubbels bepalen, lees dan ook onze uitleg over mousserende wijn.
Het glas en de man erachter
De Josephine-serie is ontworpen door Kurt Josef Zalto, een glasmaker uit de zesde generatie van een familie die haar wortels in de Venetiaanse glaskunst heeft. Hij groeide op in het Oostenrijkse glasblazersdorp Brand-Nagelberg en werkte naar eigen zeggen ruim dertig jaar aan het perfecte glas, met honderden prototypes als tussenstap. In 2019 richtte hij Josephinenhütte mee op. Zijn verhaal is de moeite van het lezen waard.
De glazen worden mondgeblazen van loodvrij glas in Europese glasblazerijen. De knik in de kelk is het handelsmerk: bij het walsen werkt hij als golfbreker, zodat de wijn veel zuurstof opneemt. Naast champagne is de No. 4 volgens de maker ook geschikt voor andere fijne bubbels zoals Franciacorta, Sekt en cava, en voor zoete wijnen als Auslese, Tokaji en Sauternes. Dat laatste gaan we zeker nog eens proberen.
Eerlijk over de minpunten
Een Josephine No. 4 kost 68 euro per glas. Dat is veel geld voor een wijnglas, en daar moet je gewoon eerlijk over zijn. De tasting set met alle vier de glazen kost 250 euro. Je koopt dus geen setje van zes voor een feestje, maar een paar glazen voor de flessen die ertoe doen.
Het glas is ook dun en licht. Dat voelt fantastisch, maar vraagt wel voorzichtigheid. Het mag volgens de fabrikant in de vaatwasser, maar handwas wordt aanbevolen en dat zouden wij ook doen. En de vorm is groot: wie gehecht is aan het beeld van een slanke flûte op tafel, moet even wennen.
Tot slot: bij een jonge, simpele prosecco of een frisse crémant voor bij de borrel gaat het verschil je minder opvallen. Daar draait het om fruit en frisheid, niet om gelaagdheid. Dit glas komt tot zijn recht bij champagnes met rijping, ouderdom en complexiteit. Welke bubbel bij welk moment past, lees je in onze gids over Franse bubbelwijn.
Wat maakt een champagne uit 1979 zo bijzonder?
1979 wordt in de Champagne over het algemeen gezien als een goed tot zeer goed oogstjaar, met wijnen die genoeg structuur en zuren hadden om lang te rijpen. Maar 47 jaar is ook voor een goed jaar uitzonderlijk lang. Lang niet elke fles van deze leeftijd is nog aangenaam drinkbaar, en we weten bovendien niet wanneer deze fles gedegorgeerd is. Dat maakt nogal uit voor hoe de wijn zich in al die jaren heeft ontwikkeld.
Dat deze fles zo mooi was, zegt dan ook iets over de herkomst en de bewaring. Wil je zelf eens zo'n oude jaargang proeven, koop dan bij een handelaar die de herkomst kent en durft te vertellen hoe de fles bewaard is. En plan anders gewoon een bezoek aan de Champagnestreek, waar kleine producenten vaak nog oudere jaargangen in de kelder hebben liggen.
Onze conclusie
De Josephine No. 4 is voor exclusieve en gerijpte champagnes zeer de moeite waard. Het verschil met ons gewone wittewijnglas was groter dan we vooraf dachten: meer geur, meer lagen, meer precisie. Voor de flessen waar je naar uitkijkt, is dit het glas dat je erbij wilt hebben.
Dit was de eerste van vier. We nemen de komende tijd ook het witte en het rode glas onder de loep, met dezelfde opzet: eigen glas links, Josephine rechts, en gewoon eerlijk opschrijven wat we ruiken en proeven. We zijn ontzettend benieuwd naar jullie ervaringen. Heb je zelf al eens uit een Josephinenhütte-glas gedronken? Laat het ons weten.
Zelf proberen? De Josephine No. 4 bestel je bij Josephinenhütte, los of als onderdeel van de tasting set. Op zoek naar een goede fles om erin te schenken? Kijk dan eens in onze toplijst met mousserende wijnen.
