Anselmo Mendes

Anselmo Mendes: de man die Vinho Verde opnieuw uitvond

Als je in Monção aankomt, een klein stadje in het uiterste noorden van Portugal vlak bij de Spaanse grens, merk je al snel hoe anders dit deel van Vinho Verde aanvoelt. Geen massa-productie, geen zoete pétillante flesjes voor de supermarkt. Hier werkt Anselmo Mendes al decennia aan een heel andere interpretatie van wat deze regio kan zijn.

Mendes begon in de jaren negentig als wijnmaker voor andere producenten, maar bouwde stap voor stap zijn eigen domein op. Hij was vroeg overtuigd dat Alvarinho, de dominante druif in de subappellatie Monção e Melgaço, veel meer kon dan het lokale gebruik destijds liet zien. Zijn eerste eigen wijnen verschenen begin jaren 2000 en trokken al snel de aandacht van importeurs en critici buiten Portugal. Vandaag behoort hij tot de meest invloedrijke wijnmakers van het land, zonder dat hij zijn basis in Monção heeft verlaten.

Ligging en terroir

De wijngaarden van Anselmo Mendes liggen verspreid over de subappellatie Monção e Melgaço, in de Lima- en Minho-vallei. De Minho vormt hier de grens met Galicië, en dat geografische gegeven is van direct belang voor het klimaat: de oceaanwind vanuit het westen zorgt voor koele nachten en voldoende neerslag, terwijl de heuvelruggen het gebied beschermen tegen de meest extreme atlantische buien.

De bodem bestaat overwegend uit graniet, met dunne, goed drainerende lagen verwerkte granietkorrel erbovenop. Dit graniet is zichtbaar in de wijngaarden zelf, soms letterlijk als rotsblokken tussen de wijnstokken. De zuurgraad die dit terroir aan de druiven meegeeft, is een van de herkenbare kenmerken van wijnen uit dit deel van Portugal.

De wijngaarden liggen op hoogtes tussen de 50 en 250 meter, afhankelijk van het perceel. Enkele plots, waaronder de befaamde Parcela Única, bevinden zich op steile hellingen waar mechanische oogst onmogelijk is. Handmatig plukken is hier geen stijlkeuze maar een noodzaak.

Druivenrassen en appellaties

Het merendeel van de productie is gebaseerd op Alvarinho, de druif waarmee Monção e Melgaço zich al eeuwenlang onderscheidt binnen de grotere Vinho Verde DO. Daarnaast werkt Mendes in andere delen van de Vinho Verde-regio met Loureiro en Avesso, twee inheemse rassen die elk hun eigen plek binnen het portfolio innemen. Die diversiteit aan rassen en subappellaties maakt zijn wijnhuis breder dan een eerste blik doet vermoeden.

Een bezoek aan de kelder

De kelder van Anselmo Mendes ligt aan de rand van Monção en is op eigen kracht of per auto goed te bereiken vanuit de N101, de hoofdweg die langs de Minho loopt. Het gebouw is functioneel en modern, zonder toeristische poespas. Dat is precies wat je hier aantreft: een werkende winery, geen wijnthemapark.

Bezoeken verlopen via afspraak. Er is geen vaste toeristenafdeling met vaste openingstijden, dus wie hier naartoe gaat, doet er goed aan ruim van tevoren contact op te nemen via de website of per e-mail. In de zomermaanden en rond de vendemmia in september is de kelder druk, en niet altijd beschikbaar voor rondleidingen. Wie buiten het hoogseizoen komt, heeft meer kans op een persoonlijk gesprek met iemand van het team.

Een rondleiding focust op de productiefilosofie en de wijngaarden zelf. Je ziet de tanks, de barriques en de sorteerband, maar het echte verhaal zit in de uitleg over de afzonderlijke percelen en de keuzes die per oogstjaar worden gemaakt. Dat maakt een bezoek hier geschikt voor wie al enige wijnkennis heeft en gerichte vragen kan stellen.

Praktische tips

• Reserveren: verplicht, minstens een week van tevoren. In het hoogseizoen langer.
• Bereikbaarheid: Monção ligt ruim twee uur rijden van Porto. Openbaar vervoer is beperkt, een huurauto is de meest praktische optie.
• Beste periode: mei-juni of oktober-november voor rust en beschikbaarheid van het team.
• Combineren: de omgeving biedt andere kleine producenten, restaurants met lokale vinho verde-kaarten en de historische binnenstad van Monção zelf.
• Taal: Portugees en Engels worden gesproken; Nederlands is niet te verwachten.

Anselmo Mendes is geen plek waar je toevallig binnenloopt. Het vraagt planning. Maar wie die moeite neemt, krijgt een kijk op hoe serieuze Portugese wijnbouw eruitziet op het niveau waar ambacht en terroirbewustzijn samenkomen.