Decemberbezoek aan de wijnstreek Elzas vraagt om voorbereiding. Niet omdat de streek moeilijk te bereizen is, maar omdat de combinatie van kerstmarkt en wijnroute zo aantrekkelijk is dat je er vanzelf in terechtkomt als je niets regelt: drukte op de smalle straatjes, volle parkeerplaatsen en wijnhuizen die je liever zien met een afspraak. Wij waren er in december 2024, op een zaterdagochtend net na openingstijd in Riquewihr. De mist hing nog laag over de wijngaarden, de kramen dampten van de glühwein, en een wijnmaker van de Route des Vins gooide zijn deur open terwijl hij zelf net koffie aan het zetten was. Die combinatie van kerstige sfeer en terloopse wijnervaring maakt de Elzas in de winter zo bijzonder. Mits je weet waar je naartoe gaat.
Data kerstmarkt Elzas 2026: overzicht per locatie
De Elzas heeft niet één kerstmarkt maar tientallen, verspreid over de dorpen langs de wijnroute. De grote vijf zijn het meest bezocht en het verst van tevoren de moeite waard om in je agenda te zetten. Onderstaande datums zijn gebaseerd op de historische planning van de afgelopen jaren. De officiële data voor 2026 worden doorgaans in het voorjaar bevestigd door de toeristische organisaties; controleer de definitieve planning via Vins d'Alsace (CIVA), de officiële organisatie van de Elzasser wijnbranche.
| Locatie | Verwachte periode 2026 | Karakter |
|---|---|---|
| Straatsburg | 21 nov - 27 dec | Grootschalig, toeristisch, indrukwekkend |
| Colmar | 20 nov - 30 dec | Schilderachtig, verspreid over vier themamarkten |
| Riquewihr | 28 nov - 28 dec | Klein, authentiek, autovrij dorp |
| Kaysersberg | 28 nov - 28 dec | Rustig, ambachtelijk, prijswinnend |
| Eguisheim | 28 nov - 28 dec | Cirkelvormig dorp, intiem, minder bezoekers |
Kaysersberg werd meerdere jaren op rij verkozen tot mooiste kerstmarkt van wijnland Frankrijk. Dat klinkt als marketingpraat, maar wie er één keer in december door de middeleeuwse straatjes heeft gelopen begrijpt waarom die titel steeds terugkeert. De markt is klein, het dorp compacter dan Colmar en de sfeer vrijer dan in Straatsburg waar je letterlijk tussen de menigte meebeweegt.
Welke wijnhuizen zijn in december open voor een proeverij
Dit is de vraag die de meeste bezoekers niet op tijd stellen. Veel wijnhuizen langs de wijnhuizen in de Elzas zijn in december gewoon open, maar de openingstijden worden korter en een afspraak is bijna overal verplicht. Vrijdag tot en met zondag zijn relatief veilig; maandag en dinsdag zijn riskant zonder reservering.
Reken op openingstijden tussen 10:00 en 17:00 uur, met een middagpauze van 12:00 tot 14:00 die in de winter vaker aangehouden wordt dan in het seizoen. Bel of mail altijd van tevoren. Dat hoeft niet formeel te zijn: een korte e-mail in het Frans of Engels volstaat. Veel kleinere wijnhuizen waarderen het persoonlijke contact en ontvangen je daarna een stuk royaler dan wanneer je onverwacht aanklopt.
In Eguisheim, Riquewihr en Turckheim vind je genoeg wijnhuizen die in december reguliere proeverijen aanbieden. Verwacht geen uitgebreide presentaties met een beamer; het gaat eerder om een tafel in de kelder, een paar flessen en een wijnmaker die je vertelt waarom zijn 2022 Riesling Grand Cru anders is dan die van zijn buurman. Dat soort gesprekken zijn in de winter makkelijker te voeren dan in augustus, wanneer een wijnhuis soms twintig bezoekers tegelijk ontvangt.
Wij proefden in december 2024 bij een klein wijnhuis in Eguisheim een 2021 Riesling Grand Cru Eichberg die ons verraste. De wijnmaker, een vrouw van begin veertig die het bedrijf van haar ouders had overgenomen, schonk ons eerst de 2022 als vergelijking. De kelder rook naar vochtig kalksteen en wat zwavel van de recente aftapping. De 2021, ze had er nog maar twaalf dozen van, had een strakke zuurgraad met een lichte petrolgeur die typisch is voor rijpende Elzasser Riesling. Ze noemde het zelf "een wijn die nog niet klaar is." We kochten er zes flessen van voor 28 euro per stuk.
Wat kost een proeverij
Proeverijen variëren van gratis (bij aankoop van minimaal twee flessen) tot zo'n 15 tot 25 euro per persoon voor een begeleide sessie met vijf à zes wijnen. Grotere wijnhuizen met bekendere namen rekenen soms meer. Boek je via een derde partij of een lokaal toeristenbureau, dan betaal je doorgaans een kleine toeslag. Doe het liever rechtstreeks.
Kerstmarkt Elzas 2026: een tweedaagse route met wijn
De route hieronder is ruwweg 60 kilometer lang en combineert drie kerstmarkten met twee wijnproeverijen. Begin bij voorkeur op vrijdag om de ergste weekenddrukte te vermijden.
Dag één: Colmar en Eguisheim
Vertrek vroeg naar Colmar. Parkeer aan de rand van de stad (parkeerplaats Champ de Mars is een goede keuze) en loop naar binnen. Colmar heeft vier afzonderlijke themamarkten verspreid over het centrum. De markt bij de Koïfhus op de Marché couvert is de meest fotografische; de markt in de Petite Venise langs de grachten de meest gezellige. Plan twee uur voor Colmar in de ochtend. Parkeren kost in Colmar doorgaans 2 tot 4 euro per uur in de betaalde zones rondom het centrum. Op weekenden in december zijn de parkeergarages aan de ring betrouwbaarder dan zoeken naar een plek op straat.
Rij daarna tien minuten zuidwaarts naar Eguisheim. Het dorp is letterlijk cirkelvormig gebouwd rondom het kasteel, en de kerstmarkt volgt die cirkel. Het is hier rustiger dan in Colmar, de kraampjes zijn kleiner, de glühwein net iets goedkoper. Stop daarna bij een wijnhuis in het dorp voor een proeverij. Eguisheim is al eeuwenlang een wijncentrum; de wijngaarden rondom het dorp leveren Grand Cru Eichberg en Grand Cru Pfersigberg op. Eichberg bestaat voornamelijk uit klei en kalk met een hoge ijzerdensiteit, wat Gewürztraminer en Riesling geeft met structuur en rijpe kruidigheid. Pfersigberg heeft een mix van zandsteen en klei die zorgt voor soepelere, meer aromatische wijnen. Beide vallen onder de 51 officieel erkende Grand Cru-appellaties van de Elzas, een systeem dat in 1983 door de INAO werd vastgelegd en sindsdien meerdere keren uitgebreid.
Dag twee: Riquewihr en Kaysersberg
Riquewihr is autovrij, dus parkeer buiten het dorp en loop naar binnen. De kerstmarkt is klein en past perfect in de middeleeuwse straatjes. Het dorp is een van de best bewaarde wijnplaatsen van de Elzas en heeft een vrijwel intact 16e-eeuws centrum. Op zaterdag is het hier druk, op vrijdagochtend heb je de stad vrijwel voor jezelf.
Rij daarna twintig minuten naar Kaysersberg. Neem de tijd. Kaysersberg heeft een kerstmarkt die je niet haastig doorloopt: ambachtelijke kramen, een bevroren rivier op de achtergrond, een kasteelruïne die boven het dorp uitkijkt. Plan hier ook een wijnproeverij in. Kaysersberg ligt dicht bij de Grand Cru Schlossberg en Grand Cru Furstentum. Schlossberg, de eerste officieel afgebakende Grand Cru van de Elzas (erkend in 1975), bestaat uit granietzand met hellingen van 45 tot 60 procent. Die steile, slecht watervasthoudende bodem dwingt de wijnstok diep te wortelen en levert Riesling op met een uitgesproken mineraliteit, strakke zuurgraad en een lang gistingspotentieel. Decanter kende in 2023 95 punten toe aan de Trimbach Clos Ste Hune Riesling 2018, een iconische wijn uit het nabijgelegen Hunawihr die als maatstaf geldt voor de regio. Furstentum heeft rijkere, mergel-achtige bodems die Gewürztraminer en Pinot Gris een weelderigerheid meegeven die ontbreekt in de granietterroirs.
Wat je drinkt: wijn bij kerstlekkernijen uit de Elzas
De Elzas combineert van oudsher aromatische witte wijnen met de hartige en zoete smaken van de lokale keuken. Dat maakt het in december extra logisch om bij het eten ook aan de wijn te denken.
Gewürztraminer bij pain d'épices en foie gras. Gewürztraminer is het meest uitgesproken druivenras van de Elzas: rozenwater, lychee, gember en een volle, soms bijna vette textuur. Jancis Robinson beschrijft het ras op JancisRobinson.com als "one of the most distinctive of all white wine grapes, with an irresistibly exotic bouquet." Bij pain d'épices (peperkoek met anijs en kaneel) werkt een licht zoete Vendange Tardive uitstekend. Reken op 18 tot 35 euro per fles voor een goede Vendange Tardive van een kleinere producent.
Riesling bij tarte flambée en choucroute. Een droge Riesling Grand Cru, bij voorkeur uit een wat ouder jaar als 2018 of 2019, heeft genoeg zuurgraad om de rijke smaken van choucroute garnie te doorsnijden. Prijzen voor Grand Cru Riesling beginnen bij zo'n 22 euro en lopen op tot 60 euro of meer voor topproducenten.
Crémant d'Alsace als aperitief. De Crémant d'Alsace is gemaakt van voornamelijk Pinot Blanc (vaak 50 tot 70 procent van de assemblage), aangevuld met Auxerrois, Pinot Gris en soms een klein aandeel Riesling of Pinot Noir voor de rosévarianten. De wijn wordt volgens de traditionele methode op fles vergist, met een minimale rijping op de droesem van negen maanden. Volgens CIVA-data beslaat de Crémant d'Alsace-appellatie inmiddels meer dan 3.500 hectare en is het na Champagne het meest gedronken mousserende AOC-wijn van Frankrijk. Een goede Crémant kost tussen de 9 en 16 euro en is een uitstekend alternatief voor Champagne bij kerstdiners.
Vin chaud op de markt. De vin chaud van de Elzas is anders dan elders. Lokale wijnhuizen leveren de basiswijn vaak rechtstreeks aan de marktkramen, soms een jonge Pinot Noir of een eenvoudige rode assemblage. De kruiden variëren per kraam: steranijs, kaneel, sinaasschil, soms een scheut Mirabelle. Wij stonden op een avond in Kaysersberg bij een kraam die een Pinot Noir van een wijnhuis uit het dorp gebruikte. De geur trok uren later nog uit onze jassen toen we al in het hotel zaten. Het is geen wijn om over te filosoferen, maar het is ook zeker geen bijzaak.
Nadelen en waarschuwingen voor een bezoek in december
De weekenden in december zijn druk op een manier die je misschien niet verwacht. Riquewihr en Kaysersberg zijn kleine dorpen: op een zaterdagmiddag in december staan er soms meer dan tienduizend mensen in een dorp dat normaal minder dan duizend inwoners telt. Dat is geen overdrijving. De smalle straatjes raken vol, proeverijen bij wijnhuizen zijn volgeboekt en restaurants serveren soms uitsluitend een vast kerstmenu zonder losse reservering mogelijk te maken.
Wil je verder plannen? Bekijk dan verblijven in de Elzas.
