Reims is geen vanzelfsprekende keuze als je puur op zoek bent naar een rustig wijnreisje. De stad is groot, druk en soms overweldigend voor wie liever tussen de wijngaarden staat dan tussen de toeristen. Maar wie eenmaal afdaalt in de krijtkelders onder de stad, begrijpt waarom Reims de onbetwiste hoofdstad van de Champagne is. Hier liggen miljoenen flessen te rijpen op hun gist, in een labyrint van gangen dat soms twaalf meter diep reikt in het krijtgesteente. De stad verdient een bezoek op haar eigen voorwaarden.
Waarom Reims het startpunt is voor elke champagnereis
De stad ligt op twee uur rijden van Amsterdam en is met de Thalys of TGV vanuit Parijs in 45 minuten bereikbaar. Dat maakt Reims bereikbaar als dagtrip, maar een weekend is realistischer als je de champagnehuizen serieus wilt nemen. De meeste grote huizen zitten in de buurt van het treinstation: Taittinger, Mumm, Veuve Clicquot, Pommery. Ze bieden rondleidingen aan die wekelijks tienduizenden bezoekers trekken, en dat merk je.
In het hoogseizoen, van juni tot september, zijn de populairste kelderrondleidingen weken van tevoren volgeboekt. Taittinger, waarvan de kelders zijn uitgehouwen in voormalige Romaanse krijtmijnen, vraagt minstens twee weken van tevoren te reserveren. Pommery, bekend om de spectaculaire art-nouveaugebouwen en de 18 kilometer aan gangen op 30 meter diepte, vergt dezelfde planning. Wie dit vergeet en in augustus aankomt, betaalt twee keer zoveel voor een last-minutetour via een externe aanbieder. Kom bij voorkeur in april, mei of oktober. Dan zijn de kelders stiller en de gidsen vrijer in hun uitleg.
De krijtkelders: wat je zintuigen ervaren
De kelderrondleiding bij Taittinger begint buiten in de zon. Je loopt een smalle stenen trap af en na tien treden verdwijnt het daglicht volledig. De temperatuur zakt naar 10 graden Celsius, constant het hele jaar door. Het ruikt naar vochtig steen en een vleugje gist. Je ogen wennen langzaam. De gids lichtte een fles omhoog en legde uit dat het kalkgesteente hier Belemniet-krijt is, gevormd door microscopische schelpdiertjes uit de Krijtperiode. Dat poreuze gesteente houdt de luchtvochtigheid stabiel op 95 procent, wat essentieel is voor een trage, gelijkmatige rijping.
Die bodem is niet zomaar een geologische bijzonderheid. Het Belemniet-krijt filtert het regenwater en geeft de druivenranken een constante maar beperkte watertoevoer, wat zorgt voor geconcentreerde, aromatisch complexe druiven. Wine Spectator beschreef de invloed van dit terroir in een uitgebreide reportage als "one of the most distinctive soil signatures in the wine world." De directe link tussen dit gesteente en de smaak van de wijn: de typische kalkige mineraliteit en de fijne bellenstructuur die kenmerkend zijn voor Champagne van de grands crus zoals Aÿ, Ambonnay en Cramant.
De beste champagnehuizen in Reims voor een bezoek
Er zijn in Reims ruwweg twee soorten kelderbezoeken: de grote commerciële tours bij de grote huizen, en de kleinere, intimere ervaringen die je zelf moet opzoeken. Beide hebben hun waarde, maar verwacht niet hetzelfde.
Taittinger
De kelders van Taittinger liggen deels in voormalige Romaanse krijtmijnen uit de dertiende eeuw, deels in kelders die de Benedictijner monniken van de Abdij Saint-Nicaise aanlegden. De rondleiding duurt gemiddeld 75 minuten en eindigt met een proeverij van twee champagnes. De Brut Réserve is de toegankelijke instapwijn, een assemblage van drie druivenrassen: 40% Chardonnay, 35% Pinot Noir en 25% Pinot Meunier, met een dosage van 9 gram per liter. De Comtes de Champagne Blanc de Blancs 2013, uitsluitend van Chardonnay van grand cru-percelen, scoorde 96 punten bij Decanter. Een bezoek met basisproeverij kost tussen de 18 en 35 euro per persoon, afhankelijk van het gekozen pakket. Reserveren via de website is verplicht.
Pommery
De Pommery-kelders zijn het meest visueel spectaculaire keldercomplex van Reims. Louise Pommery liet ze in 1868 aanleggen en liet de gangen verbinden met de Romaanse crypten die al onder het terrein lagen. De 18 kilometer aan gangen zijn deels ingericht als kunstgalerij: internationaal uitgenodigde kunstenaars mogen elk jaar één ruimte inrichten. Dat geeft de tour een andere dimensie dan puur wijn. De prijs varieert van 22 euro voor de basisrondleiding tot 75 euro voor een privétour met uitgebreide proeverij. Let op: de tour gaat 116 trappen de diepte in. Bezoekers met beperkte mobiliteit kunnen niet de gehele route afleggen, en de website vermeldt dit ook expliciet.
Mumm
Mumm is het meest commercieel van de drie grote namen in Reims, maar heeft als voordeel dat er dagelijks tours beschikbaar zijn zonder reservering buiten het hoogseizoen. De Cordon Rouge is de meest verkochte champagne van het huis, een toegankelijke stijl met circa 9,5 gram dosage per liter. Mumm Blanc de Blancs Grand Cru is interessanter voor de kenner. De tours kosten tussen de 16 en 50 euro.
Kleinere adressen buiten de grote namen
Wie de drukke tours wil vermijden, kan beter een dag reserveren voor een bezoek aan een récoltant-manipulant in de omliggende dorpen. Dat zijn wijnmakers die hun eigen druiven telen en vinifiëren. In Bouzy, een dorp op 25 minuten rijden van Reims dat een échelle des crus-classificatie van 100% draagt, zijn zulke bezoeken persoonlijker en leerzamer. De gids bij Taittinger noemde Bouzy als "het grand cru-dorp dat elke Chardonnay-liefhebber zou moeten kennen," en verwees daarbij naar de uitzonderlijke ligging op de zuidoostelijke flanken van de Montagne de Reims.
- Taittinger: 9 Place Saint-Nicaise, open dagelijks, tours van 18 tot 55 euro, reserveren verplicht in het hoogseizoen.
- Pommery: 5 Place du Général Gouraud, open dagelijks, tours van 22 tot 75 euro, niet volledig toegankelijk voor bezoekers met beperkte mobiliteit.
- Mumm: 34 Rue du Champ de Mars, open dagelijks, tours van 16 tot 50 euro, buiten het hoogseizoen zonder reservering.
- Récoltants in Bouzy: persoonlijk bezoek, reserveer via e-mail, gratis of tot 15 euro voor een proeverij.
De kathedraal en de stad
De Cathédrale Notre-Dame de Reims is, naast de kelders, de reden waarom mensen naar Reims komen. De kathedraal werd in de dertiende en veertiende eeuw gebouwd en diende als kroningsplaats voor 25 Franse koningen. De imposante westgevel met meer dan 2300 beelden is awe-inspiring, maar het zijn de glas-in-loodramen van Marc Chagall in de kooromgang die je het langst bijblijven. Ze hebben een diepblauwe tint die het licht in de kerk op een specifieke manier filtert, rustig en bijna meditatief.
Een bezoek aan de kathedraal kost niets, maar een audiogids is beschikbaar voor 6 euro. Plan minstens anderhalf uur in. Vroeg in de ochtend, vlak na opening om 7.30 uur, is de kathedraal vrijwel leeg. Dat is het moment waarop je de ruimte werkelijk ervaart, voordat de reisgroepen aankomen. Rondom de kathedraal liggen ook het Paleis van Tau (het voormalige aartsbisschoppelijk paleis, nu museum) en de Abdij Saint-Rémi, een UNESCO-werelderfgoed-ensemble dat een halve dag verdient.
Praktisch: budget, bereikbaarheid en planning
Reims is duurder dan het op het eerste gezicht lijkt. Een dagtarief voor twee personen, inclusief een kelderrondleiding, lunch en een fles champagne mee naar huis, loopt al snel op tot 150 à 200 euro. Overnachweet je in de stad? Een goed hotel in de buurt van het centrum kost gemiddeld 120 tot 180 euro per nacht voor een tweepersoonskamer, afhankelijk van het seizoen. In het weekend in juli en augustus zijn prijzen hoger en beschikbaarheid schaarser.
Reims is met de auto goed bereikbaar vanuit Nederland via de E19 en A26. Parkeren in de binnenstad is beperkt; gebruik de parkeergarages aan de rand van het stadscentrum en loop of neem de tram. Het openbaar vervoer in de stad werkt goed. Voor de uitstapjes naar de omliggende wijndorpen is een auto onmisbaar; de dorpen zijn niet met het openbaar vervoer bereikbaar. Huurautonota's zijn beschikbaar bij het station.
Voor wie geïnteresseerd is in de bredere wijnstreek rondom Reims, biedt de Champagne-regiopagina een volledig overzicht van routes, verblijven en wijnhuizen buiten de stad. Wie wil vergelijken hoe andere Franse wijnstreken zich verhouden tot Champagne, vindt ook houvast in het artikel over welke wijnstreek in Frankrijk bij je past. En voor wie overweegt een bredere wijnreis te plannen door meerdere Europese regio's, is de gids over de mooiste wijnroutes in Europa een goed startpunt.
Reims is niet voor iedereen. Wie rustige wijngaarden, wandelingen tussen de ranken en persoonlijk contact met wijnmakers zoekt, is elders beter af. Wie echter de combinatie wil van grote champagnehuizen, architectonische schoonheid en een bruisende stad, vindt hier een bestemming die zijn prijs waard is. Kom in het voor- of najaar, reserveer je kelderrondleidingen ruim op tijd en laat minstens een halve dag vrij voor de kathedraal. De stad beloont voorbereiding.
