De Marken is een van die Italiaanse regio's die je steeds vaker terugziet op wijnkaarten van restaurants die net iets meer zoeken dan het vertrouwde. Aan de Adriatische kust, tussen de heuvels van de Apennijnen en het blauwe water, groeien druiven die weinig aandacht vragen maar veel te bieden hebben. Azienda Agraria Guerrieri is een van de wijnhuizen die dat stille karakter van de Marken het beste vertegenwoordigt. Geen grote marketingmachine, geen internationale bekendheid. Wel: wijnen die vertellen waar ze vandaan komen.
Een wijnhuis geworteld in het landschap
Guerrieri ligt in het heuvelachtige binnenland van de Marken, in de provincie Macerata. Het terrein stijgt geleidelijk op, de percelen liggen op hoogtes tussen de 200 en 350 meter boven zeeniveau. De bodem bestaat grotendeels uit kalkhoudende klei, een combinatie die in deze regio verantwoordelijk is voor de mineraliteit die je terugvindt in veel wijnen uit de Marken. De ochtendnevel trekt laat op, de namiddagen zijn warm, de nachten koeler dan je zou verwachten. Dat temperatuurverschil geeft de druiven tijd om hun aromatische complexiteit op te bouwen.
Toen ik het domein voor het eerst bezocht, was het vroeg in de ochtend in september. De wijnoogst stond op het punt te beginnen. De geur van rijpende vermentino en montepulciano hing over de wijngaard. De eigenaar liep zelf tussen de rijen, controleerde de druiven met zijn handen, bekeek de kleur van de schillen. Dat is de sfeer op Guerrieri: geen receptiebalie, geen gepland ontvangstprogramma. Je wordt binnengehaald als een bekende.
De druiven van de Marken: vermentino, verdicchio en montepulciano
Wie de Marken kent, denkt al snel aan verdicchio, het witte druivenras dat de regio internationaal op de kaart heeft gezet. Guerrieri werkt ook met verdicchio dei Castelli di Jesi, de bekendste appellatie voor dit ras, maar voegt daar druivenrassen aan toe die minder gangbaar zijn op internationale wijnkaarten. Vermentino speelt een rol in hun witte productie, en voor de rode wijnen is montepulciano d'Abruzzo de basis, aangevuld met sangiovese.
Verdicchio is een druivenras dat makkelijk te onderschatten is. In zijn goedkoopste vorm is het een frisse, neutrale witte wijn voor bij vis. Op de heuvels van Guerrieri, geteeld met lagere opbrengsten en meer aandacht, levert het iets heel anders op: een wijn met textuur, met bitterheid op het einde, met een mineraliteit die doet denken aan krijt en citroenschil. De opbrengsten op Guerrieri liggen rond de 50 hectoliter per hectare, wat voor de regio aan de voorzichtige kant is.
Voor wie meer wil begrijpen over hoe terroir en druivenras samenkomen in Italiaanse topwijnen, is ons artikel over de drie Italiaanse koningswijnen een goede referentie. De Marken speelt in een andere competitie, maar de filosofie achter terroirgedreven Italiaanse wijnbouw is herkenbaar.
Hoe Guerrieri zijn wijnen maakt
De wijnmaakstijl op Guerrieri is functioneel zonder te kaal zijn. Voor de witte wijnen wordt gewerkt met lange maceratie op de schillen bij lage temperatuur, wat bijdraagt aan de aromatische diepte zonder overmatige extraktie. De vergisting vindt plaats in roestvrijstalen tanks, de elevage is kort tot matig. Het hout speelt een bescheiden rol: voor de rode wijnen wordt gebruik gemaakt van grote eiken vaten, tonneaux van 500 liter, waarbij het hout ondersteunt maar nooit domineert.
De montepulciano, een druif die in de Marken en de Abruzzen thuishoort, vindt hier een iets koelere uitdrukking dan in de zuidelijker gelegen zones. De wijn heeft meer structuur, de tannines zijn aanwezig maar niet grof, en het fruitprofiel neigt naar kersen en pruimen met een kruidig randje. Bij mijn proefbezoek schonk de wijnmaker ons een ongeëtiketteerde 2020 rechtstreeks uit het vat. Helder rood, geur van rijpe kers en een vleugje laurier, sappig en droog tegelijk. Een wijn die je niet per se analyseert, maar gewoon drinkt.
Appellaties en classificaties in de Marken
De Marken heeft een overzichtelijk systeem van appellaties. De belangrijkste voor witte wijn is Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC en de hogere Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore. Voor rood is Rosso Conero DOC, gebaseerd op montepulciano, de bekendste benaming. Rosso Piceno DOC combineert montepulciano en sangiovese, doorgaans in een verhouding van 60 procent montepulciano en 40 procent sangiovese, al zijn variaties toegestaan.
Guerrieri produceert wijnen binnen meerdere van deze appellaties. De positionering van hun wijnen valt in de middencategorie van de regio: niet de goedkoopste inzet, maar ook niet de high-end collector wines die soms geproduceerd worden door grotere concerns. Prijzen liggen voor de instapwijnen rond de 10 tot 15 euro, voor de selectiewijnen tussen de 18 en 28 euro. Dat is eerlijk geprijsd voor wat er in de fles zit.
Wie geïnteresseerd is in hoe appellaties en classificatiesystemen in Italië werken, vindt aanknopingspunten in ons artikel over Toscane, waar het Italiaanse DOC en DOCG systeem uitgebreid aan bod komt in de context van Chianti en Brunello.
Bezoek aan Guerrieri: wat je moet weten
Guerrieri is geen wijnhuis dat dagelijks bezoekers verwacht. Een bezoek gaat altijd op afspraak en dat is ook de logica van dit soort kleine, familiaire bedrijven. Als je de moeite neemt om van tevoren contact op te nemen, ontvangen ze je van harte. Italiaans is de voorkeurstaal, Engels wordt gesproken maar is niet de eerste taal van de eigenaar. Frans is een non-starter.
De rit vanuit de kustplaatsen zoals Civitanova Marche of Porto San Giorgio duurt tussen de 30 en 45 minuten. De toegangswegen in de laatste kilometers zijn smal en niet altijd goed bebord. Een goed navigatiesysteem en enige ervaring met Italiaanse binnenwegen zijn nuttig. Parkeren is geen probleem zodra je er bent.
Een proefbezoek duurt doorgaans anderhalf tot twee uur. Je proeft vier tot zes wijnen, er is brood en soms olijfolie aanwezig, maar verwacht geen uitgebreide culinaire begeleiding. Wijnen zijn ter plaatse te koop. Neem een koeltas mee als je in de zomer reist, want de Marchigiana zon is niet mild.
Eerlijke kanttekening: Guerrieri is geen instelling met internationale naamsbekendheid. Je vindt ze niet in Wine Spectator en Jancis Robinson heeft ze nog niet besproken voor zover bekend. Dat is precies waarom dit wijnhuis interessant is. De kwaliteit is solide, de persoonlijkheid is oprecht, en de prijzen zijn reëel. Voor wijnliefhebbers die de Marken willen verkennen buiten de gebaande paden om, is dit een logische stop.
Wie een bredere wijnreis door Italië overweegt, is misschien ook benieuwd naar wat andere regio's te bieden hebben. Piemonte biedt een heel ander wijnlandschap, met baroloproducenten die generaties aan traditie meebrengen. En als je de Italiaanse wijnervaring wilt combineren met cultuur en keuken, is ons overzicht van de beste culinaire regio's van Italië een goede start.
De Marken is een regio die geduld beloont. Niet de regio voor wie snel een paar bekende namen wil afvinken. Wel de regio voor wie bereid is de auto te nemen, een berg op te rijden en te proeven wat er staat zonder dat iemand je heeft verteld hoe je het moet vinden. Guerrieri past daar goed bij.
