Wie regelmatig wijn drinkt, kent de grote namen. Chardonnay, sauvignon blanc, cabernet sauvignon, merlot, pinot noir, riesling. Handig om te weten, maar tijdens een wijnreis zijn het vaak juist de druiven die je níét kent die het interessantst zijn.
Want achter namen als timorasso, baga, trepat of négrette zit meestal veel meer dan alleen een andere smaak. Ze vertellen iets over de streek waar je bent, over het klimaat, de lokale keuken en soms over eeuwen wijnbouwgeschiedenis.
Hoe groot die wereld van onbekende druiven eigenlijk is, wordt momenteel mooi zichtbaar door Wijnboodschap.nl. De Nederlandse wijnwinkel probeert een jaar lang iedere dag wijn van een ander druivenras te proeven. Geen 365 verschillende wijnen van dezelfde bekende rassen dus, maar daadwerkelijk 365 verschillende druiven.
En wie zich eenmaal in die lijst verdiept, ontdekt al snel dat vrijwel iedere wijnstreek nog wel een paar druiven heeft waarvan je waarschijnlijk nog nooit hebt gehoord.
Het korte antwoord
Een lokaal druivenras is een van de leukste manieren om een wijnstreek beter te leren begrijpen. Veel rassen zijn juist daar blijven bestaan omdat ze goed passen bij het lokale klimaat, de bodem en de manier waarop er wijn wordt gemaakt.
Dus zie je tijdens een wijnreis een druif op de kaart die je niet kent? Bestel die juist eens.
Een druif is eigenlijk een kleine landkaart
Neem Piemonte. Iedereen kent nebbiolo vanwege Barolo en Barbaresco. Maar wie daar rondreist, komt ook barbera, dolcetto, arneis, timorasso, nascetta en pelaverga tegen.
Sommige van die rassen zijn sterk verbonden met een bepaald gebied, dorp of zelfs maar een handvol producenten. Buiten hun eigen streek kom je ze nauwelijks tegen.
Hetzelfde zie je elders. Portugal staat vol met druivennamen die je in Nederland zelden op een etiket ziet. Spanje heeft naast tempranillo en verdejo tientallen lokale specialiteiten. En zelfs in Frankrijk, waar veel van de bekendste druiven ter wereld vandaan komen, kun je in kleine appellaties ineens op rassen stuiten waarvan je nog nooit hebt gehoord.
Voor een wijnreiziger maakt dat de keuze juist leuk. Je proeft niet alleen een andere wijn, maar ook iets wat bij die plek hoort.
Waarom drinken we thuis dan steeds dezelfde druiven?
Voor een belangrijk deel omdat de wijnwereld in een winkel of op een wijnkaart veel kleiner lijkt dan hij werkelijk is.
Een relatief klein aantal internationale druiven domineert het aanbod. Logisch ook: consumenten herkennen de naam en weten ongeveer wat ze kunnen verwachten.
Maar daardoor ontstaat gemakkelijk het idee dat de wijnwereld voornamelijk bestaat uit twintig of dertig bekende druivenrassen.
Dat beeld verandert snel zodra je gaat reizen.
Loop in een lokale enoteca, cave of vinoteca eens niet meteen naar de bekendste appellatie, maar vraag welke druif typisch is voor de omgeving. De kans is groot dat je iets ontdekt waar je thuis nooit zelf naar gezocht zou hebben.
Kun je werkelijk 365 verschillende druiven proeven?
Dat is precies de uitdaging achter het project 365 druiven in 365 dagen van Wijnboodschap.
Iedere dag wordt een wijn van een ander druivenras geproefd en gefilmd. Daarbij moet de wijn voor minimaal 90 procent uit de betreffende druif bestaan, zodat het ras ook echt herkenbaar centraal staat.
Bekende druiven doen uiteraard mee, maar vooral de minder bekende namen maken het project interessant. Op de lijst verschijnen druiven uit onder andere Georgië, Portugal, Italië, Griekenland, Armenië, Kroatië en allerlei andere wijnlanden die zelfs fanatieke wijnliefhebbers niet allemaal zullen kennen.
En 365 verschillende druiven vinden blijkt op zichzelf niet eens de grootste uitdaging. Wereldwijd bestaan er veel meer.
Het lastige is vooral een fles vinden waarin zo'n druif daadwerkelijk afzonderlijk te proeven is. Lokale rassen verdwijnen regelmatig in blends, worden nog maar door enkele producenten verbouwd of zijn buiten hun eigen regio nauwelijks verkrijgbaar.
Precies daarom is een wijnreis zo'n goede plek om ze te ontdekken.
Niet iedere onbekende druif wordt je nieuwe favoriet
Dat hoort er natuurlijk ook bij.
Een onbekende druif bestellen is geen garantie op een betere wijn. Sommige ontdekkingen wil je direct mee naar huis nemen, andere hoef je misschien nooit meer te drinken.
Bovendien is de druif maar één onderdeel van de smaak. Twee wijnen van hetzelfde ras kunnen behoorlijk verschillen door klimaat, bodem, oogstmoment, houtrijping en vooral de keuzes van de wijnmaker.
Daarom is het leuk om een lokale druif niet na één glas af te schrijven.
Probeer tijdens een reis bijvoorbeeld dezelfde druif eens bij twee producenten. Of vergelijk een eenvoudige regionale versie met een serieuzere wijn uit een specifiek dorp of perceel. Dan ontdek je veel sneller wat typisch is voor de druif en wat van de wijnmaker of plek komt.
Zo ontdek je lokale druiven tijdens een wijnreis
Daar hoef je gelukkig geen druivenencyclopedie voor uit je hoofd te leren.
Vraag bij een wijnhuis simpelweg:
Welke druif verbouwen jullie hier die ik buiten deze streek bijna nergens tegenkom?
Dat levert vaak een interessanter gesprek op dan de vraag welke wijn hun beste is.
Ook in een restaurant kun je bewust eens één onbekende naam op de wijnkaart kiezen. Vraag wat er lokaal aan is en waarom die druif juist daar groeit.
En kom je een bijzondere fles tegen? Maak dan een foto van het etiket. Liefst ook van de achterkant. Daar vind je vaak de producent, appellatie en druivensamenstelling terug, precies de informatie die je nodig hebt als je de wijn eenmaal thuis weer wilt vinden.
Laat de druif af en toe je route bepalen
Normaal plannen we een wijnreis vanuit een gebied. Eerst Piemonte, Bourgogne of de Douro, daarna kijken we wat er te proeven valt.
Je kunt het ook eens omdraaien.
Ontdek je thuis een bijzondere druif, zoek dan uit waar die vandaan komt. Ineens geeft zo'n naam op een etiket je een reden om een minder bekende wijnstreek te bezoeken.
En dat is misschien wel het leukste aan die honderden onbekende druivenrassen: achter vrijwel iedere naam zit ergens een plek waar die druif helemaal niet bijzonder is, maar gewoon onderdeel van de lokale wijncultuur.
Juist daar wil je hem eigenlijk een keer drinken.
